Η εκπαίδευση των μουσουλμανοπαίδων της Θράκης

 

Σεμπαϊδήν Καραχότζα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΩΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

 

Ομιλία στον πολυχώρο «Δεσμοί Ελλήνων» στη Θεσσαλονίκη 

(21 Μαρτίου 2015)

 

Σήμερα, κατόπιν συνεννοήσεως, θα αναπτύξουμε το θέμα της εκπαίδευσης των μουσουλμανοπαίδων της Θράκης, καθώς σε μια παλιότερη ομιλία μου τα περί μειονότητας γενικότερα τα είχαμε πει εδώ. Αρκετοί από σας ήσασταν και τότε.

Τι είναι η μειονοτική εκπαίδευση; Αρκετοί σ΄ αυτή τη χώρα, παντού ανά την Ελλάδα, όπου κι αν πήγα, δεν γνώριζαν τι σημαίνει καν μειονοτική εκπαίδευση. Το θεωρούν δεδομένο ότι και οι μουσουλμάνοι της Θράκης, όντας Έλληνες πολίτες, έχουν την ίδια εκπαίδευση που έχουν και τα δικά σας τα παιδιά. Ωστόσο, δεν είναι έτσι τα πράγματα. Με τη Συνθήκη της Λωζάννης, στην οποία θα αναφερθούμε παρακάτω, καθορίστηκε ότι οι μειονότητες, όπως ορίζει η Συνθήκη της Λωζάννης (δε μιλάει για μειονότητα, μιλάει για μειονότητες στη Θράκη), θα έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα σχολεία, τα μειονοτικά. Επίσης, στην ίδια Συνθήκη ορίζεται ότι σ’ αυτά τα μειονοτικά σχολεία οι μαθητές θα πρέπει να διδάσκονται, πέραν της ελληνικής γλώσσας (μιας και είναι πολίτες αυτής της χώρας), να διδάσκονται και τη μητρική τους γλώσσα: οι Ρομά τη δική τους τη γλώσσα, οι Πομάκοι την πομακική, οι τουρκογενείς την τουρκική. Αργότερα, το 1968, αν δεν με απατά η μνήμη μου, Ελλάδα και Τουρκία υπέγραψαν ένα μορφωτικό πρωτόκολλο, βάσει του οποίου ορίστηκε ως βασική γλώσσα όλων των μουσουλμάνων της Θράκης η τουρκική. Αυτή πλέον διδάσκεται στα μειονοτικά σχολεία ως δεύτερη γλώσσα, πέρα από το ελληνόφωνο πρόγραμμα που υπάρχει. Εδώ όμως υπάρχει το εξής παράλογο: Ενώ θα μπορούσε κανείς, βάζοντας νερό στο κρασί του (αρκετό νερό θα έλεγα, λίγο κρασί να μείνει μέσα), να πει ότι «Εντάξει, δεχόμαστε την τουρκική γλώσσα στα μειονοτικά σχολεία. Το παράλογο είναι ότι η τουρκική γλώσσα δε διδάσκεται μόνο ως γλώσσα. Το 70 % των μαθημάτων που γίνονται σ’ ένα δημοτικό σχολείο στα μειονοτικά σχολεία γίνονται στην τουρκική γλώσσα. Το εξής παράλογο: Τα Μαθηματικά. Το μουσουλμανόπαιδο που πάει στο μειονοτικό σχολείο τα διδάσκεται στην τουρκική γλώσσα. Και πραγματικά ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω το σκεπτικό αυτής της λειτουργίας των μειονοτικών δημοτικών σχολείων. Τη γλώσσα, ας υποθέσουμε, ότι έτσι ορίστηκε, με βάση το Μορφωτικό Πρωτόκολλο και πρέπει να τη διδαχτούνε την τουρκική τη γλώσσα. Μαθηματικά και άλλα βασικά μαθήματα γιατί όμως στην τουρκική γλώσσα; Κι όμως, το 70% του προγράμματος ενός μειονοτικού δημοτικού σχολείου είναι τουρκόφωνο και μόλις το 30% είναι ελληνόφωνο.

Δυστυχώς, εκ του αποτελέσματος πλέον φαίνεται ότι όταν μιλάμε για μειονοτικό δημοτικό σχολείο, έτσι πολύ απλά, μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως ένα σχολείο που παράγει κούτσουρα στην κοινωνία. Δεν παρέχει καμιά απολύτως μόρφωση, συγκριτικά πάντα με τα ελληνόφωνα δημοτικά σχολεία. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι η ίδια η Πολιτεία αναγκάστηκε να θεσπίσει νόμο με τον οποίο βάζει από την πίσω πόρτα τους μουσουλμάνους στα πανεπιστήμια. Είναι η γνωστή ποσόστωση του 0,5 %. «Γράψε, κύριε Καραχότζα, το όνομά σου στις Πανελλήνιες και μπήκες στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Με λευκή κόλλα. Αλλά δεν με αφορά αν σου έχω δώσει τα εφόδια για να πάρεις και πτυχίο απ΄ αυτή τη σχολή. Εμένα με ενδιαφέρει που σ΄ έβαλα εκεί μέσα. Γιατί; Γιατί ήταν πολιτικός ο σκοπός μου. Να μη φύγεις για σπουδές στην Τουρκία. Να σε κρατήσω στην Ελλάδα. Το αν θα πετύχεις κάτι στη ζωή σου δεν έχει σημασία. Φτάνει που δεν πήγες στην Τουρκία». Θετικό, δε λέω. Είναι ένα από τα θετικά του νόμου Παπανδρέου, γιατί μειώθηκαν πάρα πολύ οι μουσουλμάνοι εκείνοι που πλέον φεύγουν για σπουδές στην Τουρκία. Γιατί ο κάθε γονιός σκέφτεται το πιο λογικό πράγμα: «Αφού μπορώ να τόχω δίπλα μου το παιδί μου (Ξάνθη, Κομοτηνή, Θεσσαλονίκη), γιατί να το στείλω σε άλλη χώρα; Ναι, ο πολιτικός σκοπός αυτού του νόμου πέτυχε, αλλά αυτό δε σημαίνει για μένα τίποτα. Όταν σ΄ αυτά τα παιδιά δεν έχεις εξασφαλίσει μια σωστή μόρφωση από τα έξι τους χρόνια, ούτως ώστε, όταν φτάσουν στα δεκαοχτώ, να μην έχουν ανάγκη κανέναν ειδικό νόμο για να μπουν στα πανεπιστήμια, να γράφουν ισότιμα Πανελλήνιες, να συναγωνίζονται τα χριστιανόπουλα και να μπορούν με την αξία τους να μπαίνουν στο πανεπιστήμιο. Αλλά όταν μπούνε σ΄ αυτό, να ξέρουν ότι κάποιοι θα φύγουν με πτυχίο. Δυστυχώς, έχοντας φοιτήσει σε μειονοτικό σχολείο, δεν έχουν τέτοια δυνατότητα.

Αρκετές φορές, με κάθε επίσημο τρόπο και προς όλους τους αρμόδιους φορείς, έχουμε κάνει αιτήσεις ίδρυσης και λειτουργίας, παράλληλης λειτουργίας με τα μειονοτικά σχολεία (δε ζητήσαμε ποτέ την κατάργηση των μειονοτικών – θεωρούμε ότι είναι δικαίωμα κάποιων γονέων να στέλνουν τα παιδιά τους στο μειονοτικό, εφόσον το θεωρούν καλό). Ζητήσαμε όμως την ίδρυση και λειτουργία ελληνόφωνων δημοτικών σχολείων στα πομακοχώρια της Ξάνθης και της Κομοτηνής, ούτως ώστε ο κάθε γονέας να έχει το δημοκρατικό δικαίωμα της επιλογής του σχολείου που θεωρεί καλύτερο για το παιδί του. Θεωρεί το ελληνόφωνο καλύτερο; Να το στείλει στο ελληνόφωνο. Θεωρεί το μειονοτικό; Ας το στείλει στο μειονοτικό. Προφανώς ή θεωρήθηκαν λίγες οι υπογραφές που συγκεντρώσαμε (δεν θυμάμαι, κάποιοι δεκάδες άνθρωποι είχαμε υπογράψει αυτά τα αιτήματα) ή δεν υπάρχει διάθεση να υλοποιηθεί αυτό το αίτημα. Και μάλιστα σε μια πρόσφατη συνάντηση που έτυχε νάχω στην Ξάνθη με τον Ανδρέα Λοβέρδο, με την ιδιότητα του Υπουργού Παιδείας εκείνος, τον ερώτησα τι γίνεται μ΄ αυτό το θέμα και, ως καλός επαγγελματίας πολιτικός που είναι, απέφυγε να μου απαντήσει. Καταλαβαίνουμε όλοι. Αν υποθέσουμε, όμως, ότι δεν είναι αρκετές οι πενήντα, εξήντα, ογδόντα υπογραφές που μαζέψαμε για να γίνουν αυτά τα ελληνόφωνα σχολεία, ας ρίξουν μια ματιά στα ίδια τα στοιχεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ξάνθης, τα οποία στοιχεία τι λένε; Ότι τα τελευταία χρόνια έχουν δεκαπλασιαστεί οι μουσουλμάνοι εκείνοι που παίρνουν τα παιδιά τους από τα μειονοτικό σχολείο, ακόμα και μετά από δύο-τρία χρόνια φοίτησης σε αυτό, δηλαδή στη δευτέρα – τρίτη τάξη και τα στέλνουν σε ελληνόφωνο. Πολλοί γονείς ανεβοκατεβαίνουν από τα χωριά στην πόλη πρωί – μεσημέρι για να πηγαίνουν το παιδί τους σε ελληνόφωνο σχολείο. Οι άλλοι (και ένας εξ αυτών είμαι κι εγώ) αφήνουν το πατρικό τους, που δεν έχει ενοίκιο, δεν έχει κοινόχρηστα και κατεβαίνουν στην πόλη στο λύκειο και στα κοινόχρηστα, για να μπορούν να εξασφαλίσουν ένα σωστό σχολείο για το παιδί τους. Άλλοι πάλι, κατεβαίνοντας από το χωριό για δουλειά στην πόλη, το θεωρούν ευκαιρία με ένα δρομολόγιο να κατεβάσουν και το παιδί τους σε ένα ελληνόφωνο σχολείο της περιοχής. Έλα όμως που εκείνοι πιάνουν στις εφτά η ώρα το πρωί δουλειά και το παιδί το αφήνουν μεσ’ στη βροχή και μεσ΄ στο κρύο από τις εφτά η ώρα το πρωί στην αυλή του σχολείου, μέχρι νάρθει οχτώ η ώρα νάρθουν οι δάσκαλοι και να ανοίξουνε. Καταλαβαίνετε ότι αυτός ο άνθρωπος αφήνει το παιδί μόνο μία ώρα το πρωί, μόνο και μόνο για να του έχει ένα σωστό σχολείο και να μην το στείλει στο μειονοτικό του χωριού του. Αν λοιπόν οι δικές μας οι υπογραφές και τα δικά μας αιτήματα δεν είναι αρκετά, ας δουν τουλάχιστον αυτά τα στοιχεία. Ας δουν ότι πρόπερσι η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ξάνθης απηύθυνε έκκληση να μοιραστούν τα μουσουλμανόπαιδα και στα 22 ελληνόφωνα δημοτικά σχολεία της πόλης, γιατί είχαν συγκεντρωθεί σε δυο - τρία και ήταν τόσα πολλά πλέον που κόντευαν να τα μετατρέψουν σε μειονοτικά εκείνα τα σχολεία. Ας δουν αυτά τα στοιχεία, αν δεν αρκούν οι δικές μας οι αιτήσεις και οι δικές μας υπογραφές.

Βέβαια, σε εποχές σαν αυτές που διανύουμε τώρα η πολύ εύκολη απάντηση είναι: «Πού να βρεθούν τώρα τα χρήματα να κάνουμε άλλα δέκα -  είκοσι σχολικά κτήρια για να γίνουν ελληνόφωνα σχολεία, για να πληρώνουμε κι άλλους τόσους δασκάλους;» Λοιπόν, η απάντηση είναι η εξής: Ας δούμε πόσο κοστίζει μία επίσκεψη του κυρίου Βαρουφάκη στις Βρυξέλλες. Τουλάχιστον δυο σχολικά κτήρια. Ας κάνει, λοιπόν τις επισκέψεις λιγότερες το χρόνο και τα σχολεία τα βγάλαμε. Συν το ότι μπορούν, αποδεδειγμένα. Αυτή η Πολιτεία, όταν θέλει, βρίσκει χρήματα. Όταν δε θέλει, προβάλλει τη δικαιολογία ότι υπάρχει οικονομική κρίση και δεν έχουμε χρήματα.

Επειδή κάποτε, έχοντας υποβάλλει αυτά τα αιτήματα για ελληνόφωνα σχολεία, μας είπαν ρατσιστές, μας είπαν ακροδεξιούς, μας είπαν εθνικιστές, κάναμε το εξής διορθωτικό αίτημα. Επειδή πραγματικά δεν έχουμε κάτι με την τουρκική γλώσσα, δεν το βλέπουμε εθνικιστικά το θέμα, είπαμε να ιδρυθούν ελληνόφωνα δημοτικά σχολεία με εισαγωγή τουρκικής γλώσσας μέσα ως μάθημα επιλογής, μετά το πέρας του σχολικού ωραρίου. Όποιος γονιός θεωρεί ότι το παιδί του θα πρέπει να μάθει και τουρκικά, να το αφήνει κι εκείνες τις ώρες το παιδί του στο σχολείο, για να διδαχθεί κι αυτή τη γλώσσα. Ούτε φυσικά κι αυτό το αίτημα έχει υλοποιηθεί. Ωστόσο, επαναλαμβάνω, το ότι ζητάμε λιγότερα ή και καθόλου τουρκικά στα δημοτικά σχολεία των παιδιών μας δεν είναι θέμα εθνικιστικής αντίληψης. Είναι θέμα επιβίωσης. Όταν ζεις στην Ελλάδα, και ο πιο αγράμματος άνθρωπος του κόσμου να είσαι καταλαβαίνεις ότι για να επιβιώσεις πρέπει να ξέρεις ελληνικά. Όπως, αντίστοιχα, άμα ζεις στη Γερμανία, δεν θα μπορείς να κάτσεις ούτε δυο μέρες, αν δεν μάθεις γερμανικά. Θα τα μαζέψεις και θα φύγεις. Άρα λοιπόν, θεωρούμε ότι, εφόσον τα δικά μας τα παιδιά γεννήθηκαν, μεγαλώνουν και κατά πάσα πιθανότητα θα ζήσουν σ΄ αυτήν τη χώρα, πρέπει να διδαχθούν και τη γλώσσα της.

Πέρα όμως από τα ελληνόφωνα σχολεία, τα οποία μόνο ένας πρωθυπουργός μέχρι τώρα επιχείρησε να κάνει και προσέξτε ποτέ δεν έχω ταυτιστεί με κόμματα ούτε σκοπεύω να το κάνω. Ωστόσο, ο μοναδικός άνθρωπος που έδωσε λευκή επιταγή στον Υπουργό Παιδείας τότε τον Ευριπίδη Στυλιανίδη ήταν ο Κώστας Καραμανλής, που τον άφησε να διαχειριστεί όπως εκείνος θέλει το θέμα της μειονότητας. Και ήδη έφτασε σε ένα πολύ προχωρημένο στάδιο: η ίδρυση τεσσάρων ελληνόφωνων σχολείων σε τέσσερα πομακοχώρια της Ξάνθης. Αλλά βρήκαν μπροστά τους τεράστια εμπόδια από τοπικούς φορείς όπως Νομαρχία και άλλοι συναρμόδιοι φορείς. Αργότερα πήγαν να τα περάσουν ως πρότυπα σχολεία μέσα από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, αλλά εκεί ήρθε ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης, έφυγε ο Ευριπίδης ο Στυλιανίδης, ήρθε ο Άρης ο Σπηλιωτόπουλος και η προσπάθεια έμεινε ημιτελής.

            Θα μπορούσαν όμως παράλληλα, και εφόσον δεχτούμε ότι για την ώρα δεν υπάρχει καμία διάθεση από τη μεριά της Πολιτείας να γίνουν ελληνόφωνα σχολεία για τους μουσουλμάνους της Θράκης, θα μπορούσαν να γίνουν κάποιες αλλαγές στα μειονοτικά σχολεία. Η βασικότερη αλλαγή θα ήταν τα τούρκικα να διδάσκονται μόνο ως γλώσσα. Όλα τα υπόλοιπα μαθήματα να γίνονται στην ελληνική γλώσσα. Και να υπάρχουν και τα τούρκικα (δυο – τρεις ώρες την εβδομάδα, δεν ξέρω πόσο) μόνο ως γραφή και ανάγνωση. Όχι το 70 % των μαθημάτων στην τουρκική.

            Επίσης, το κρίνω όχι απλά καλό, απολύτως αναγκαίο, να υπάρχουν περισσότερα Θρησκευτικά στα μειονοτικά δημοτικά σχολεία. Γιατί το λέω αυτό; Γιατί αυτή τη στιγμή τα μουσουλμανόπαιδα που φοιτούν σε μειονοτικά σχολεία διδάσκονται ελάχιστα Θρησκευτικά. Αυτό έχει σαν άμεση συνέπεια, σε όλα σχεδόν τα χωριά, κατά τις απογευματινές ώρες να λειτουργούν αυτά τα παρασχολεία, που λέμε εμείς, φροντιστήρια Θρησκευτικών, αν θέλετε, πείτε τα, όπου διδάσκει χότζας, ο οποίος, με ομολογία του ψευτομουφτή Ξάνθης Αχμέτ Μετέ, πληρώνεται από την Άγκυρα. Κι εμείς έχουμε παιδιά και τα στέλνουμε αναγκαστικά εκεί. Δε διδάσκονται μόνο Θρησκευτικά (που θάπρεπε), διδάσκονται και την τουρκική γλώσσα (γραφή και ανάγνωση) και το χειρότερο, διδάσκονται διάφορα ποιηματάκια και ύμνους για το μεγάλο τουρκικό έθνος ή για τον Κεμάλ καθώς και τον εθνικό ύμνο της Τουρκίας και διάφορα τέτοια. Είναι δηλαδή φροντιστήρια εκτουρκισμού μικρών παιδιών και όχι φροντιστήρια Θρησκευτικών, έτσι όπως τα ξέρουμε εμείς.

 Ένα θέμα που επίσης συχνά θέτουν διάφοροι και από την μεριά των Πομάκων αλλά και από τη μεριά της Πολιτείας κάποιοι είναι η εισαγωγή της πομακικής γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία. Γιατί, όπως είπα στην αρχή, αυτό ορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης, ότι θα πρέπει να διδάσκονται οι μητρικές γλώσσες. Δυστυχώς αυτή τη στιγμή, ακόμα κι αν αύριο το πρωί έρθει αυτή η Πολιτεία και πει «Εγώ θέλω να γίνει αυτό το πράγμα», είναι ανέφικτο. Δεν υπάρχει μελέτη. Δεν υπάρχει καταγραφή της γλώσσας. Δεν είναι έτοιμη να εισαχθεί ως διδακτέα γλώσσα στα σχολεία. Κι όμως, εμείς με τις μικρές μας δυνάμεις, από μεράκι και μόνο, καθίσαμε και γράψαμε τη γλώσσα μας. Ορίστε και το αλφάβητο. Υπάρχουνε μερικά βιβλία εδώ. Όποιος θέλει μπορεί να πάρει στο τέλος. Και το κάναμε γιατί; Για να αποδείξουμε ότι αν ασχοληθεί η Πολιτεία σοβαρά μ’ αυτή τη γλώσσα, μπορεί μέσα σε μια διετία – τριετία και να την καταγράψει και να μπορεί να την εισάγει στα σχολεία, για να εφαρμοστεί και η Συνθήκη της Λωζάννης και να διδάσκεται πλέον η πομακική γλώσσα.

Μου λένε μερικοί από την άλλη μεριά: «Αφού θες να μπει η πομακική γλώσσα, γιατί να μην μπει και η ποντιακή;» Μα, λέω: Πρώτον, η ποντιακή γλώσσα είναι διάλεκτος της ελληνικής γλώσσας, ενώ η πομακική όχι, είναι ξεχωριστή γλώσσα και δεύτερον και πιο σημαντικό για μένα: Οι Πόντιοι δεν υπάγονται σε κανένα καθεστώς μειονοτικής εκπαίδευσης. Έχουν την ίδια εκπαίδευση που έχετε όλοι εσείς. Αν κι εμείς οι Πομάκοι είχαμε την ίδια εκπαίδευση, πιθανόν να μη θέταμε θέμα διδασκαλίας της γλώσσας μας. Αλλά, το να έχουν αυτή τη στιγμή, για τα δικά μας τα παιδιά και μόνο, σχολεία που δεν τους δίνουν εφόδια για να ζήσουν, για να σταθούν στα πόδια τους αύριο – μεθαύριο, είναι κάτι που μας ενοχλεί πάρα πολύ και «χαίρομαι» (εντός εισαγωγικών) που βλέπω να ενοχλεί όλο και περισσότερους αυτό το πράγμα.

Υπάρχουν δάσκαλοι, κυρίες και κύριοι, που έχοντας ασκήσει το επάγγελμα του εκπαιδευτικού για πολλά χρόνια στα πομακοχώρια, έχουν μάθει λίγο – πολύ πομάκικα. Πάνω στην προσπάθειά τους λοιπόν να εξηγήσουν στα παιδιά λέξεις που δεν καταλαβαίνουν, με τα λίγα πομάκικα που ξέρουν, τους τα εξηγούν στα πομακικά. Ξέρετε ότι την επόμενη μέρα αυτούς τους δασκάλους (του ελληνόφωνου προγράμματος δασκάλους μιλάμε) τους τραβάει από το αυτί ο μουσουλμάνος διευθυντής του μειονοτικού σχολείου, (γιατί εκεί πάντα είναι μουσουλμάνος ο διευθυντής) και τους λέει: «Η κόβεις τα πομακικά ή σε στέλνω αύριο στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ξάνθης»; Πρόσφατα είχαμε τέτοιο περιστατικό σε πομακοχώρι. Δάσκαλος προσπάθησε να εξηγήσει το μάθημα καλύτερα στα παιδιά χρησιμοποιώντας τη μητρική τους γλώσσα και απειλήθηκε με καταγγελία. Και φυσικά μαζεύτηκε ο άνθρωπος γιατί φοβήθηκε. Και ειδικά σε τέτοιες εποχές δεν είναι να παίζει κανείς με το ψωμί του.

Μέσα σ΄ όλα αυτά έχουμε και τα εκατομμύρια ευρώ που ξοδεύτηκαν (προσέξτε δεν θα πω μπήκαν σε τσέπες, είναι κάτι που για να το πω πρέπει να το αποδείξω, λέω τα εκατομμύρια ευρώ που ξοδεύτηκαν) για το Πρόγραμμα Φραγκουδάκη -  Δραγώνα, δήθεν για να αυξηθούν οι ώρες διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας για τα μουσουλμανόπαιδα. Πραγματικά, ζώντας σ΄ αυτήν την περιοχή (παρόλο που δεν έχω παιδιά σε μειονοτικό, γιατί εγώ, όπως σας είπα, επέλεξα το ενοίκιο και τα κοινόχρηστα για να τάχω σε ένα ελληνόφωνο σχολείο), ακόμα δεν έχω καταλάβει για ποιο λόγο πανηγυρίζει η κυρία Φραγκουδάκη, η κυρία Δραγώνα για την επιτυχία, λέει, του προγράμματος. Ποια επιτυχία; Τι άλλαξε; Σας πληροφορώ ότι μαθήματα που η δική μου κόρη τα διδάχτηκε στην τετάρτη δημοτικού (και μέχρι την έκτη θάχει προχωρήσει – τώρα είναι έκτη) – όταν ήταν τετάρτη δημοτικού μου λέει: «Μπαμπά, ανέβηκα στο χωριό. Ξέρεις, λέει, τι είδα; Αυτά που εγώ μάθαινα στην τετάρτη δημοτικού, τα παιδάκια τα μαθαίνουν στην έκτη, λέει, επάνω». Είναι δηλαδή δύο χρόνια πίσω τουλάχιστον ως προς την ύλη. «Γιατί, λέει, είναι έτσι εκείνα τα σχολεία;» Άντε να εξηγήσεις σ΄ ένα μικρό παιδί γιατί η ύλη που αυτό διδάχθηκε στην τετάρτη δημοτικού κάποια άλλα παιδιά τη διδάσκονται στην έκτη δημοτικού. Κι όμως η κυρία Δραγώνα κι η κυρία Φραγκουδάκη πανηγυρίζουν για την επιτυχία του προγράμματος.

Έλεγα πριν ότι η εύκολη απάντηση για την ίδρυση ελληνόφωνων σχολείων είναι ότι «Δεν έχουμε λεφτά». Στην Ξάνθη αυτή τη στιγμή λειτουργεί ιδιωτικό Μειονοτικό Γυμνάσιο. Κρατικά Μειονοτικά Γυμνάσια δεν υπάρχουν. Είναι όλα δημόσια. Λειτουργεί λοιπόν ένα ιδιωτικό Μειονοτικό Γυμνάσιο, όπου συμβαίνει το εξής παράλογο: Οι καθηγητές του πληρώνονται από το ελληνικό δημόσιο. Και οι μουσουλμάνοι που θέλουν από την ορεινή περιοχή που θέλουν να στείλουν τα παιδιά τους σε αυτό το ιδιωτικό Μειονοτικό Γυμνάσιο που λειτουργεί μέσα στην πόλη τα στέλνουν με μαθητικά δρομολόγια που πληρώνει επίσης το ελληνικό κράτος. Προσέξτε, για ιδιωτική επιχείρηση μιλάμε. Αν δηλαδή εγώ αύριο κάνω ένα ιδιωτικό Μειονοτικό Γυμνάσιο στην Ξάνθη και καθηγητές θα μου πληρώνει το κράτος και τη μεταφορά των μαθητών. Κι εγώ θα εισπράττω δίδακτρα απ΄ τους μαθητές. Αλλά για να κάνει ένα ελληνόφωνο σχολείο δεν έχει λεφτά. Γι αυτό λέω ότι πολλές φορές συναντάμε κάποια παράλογα πράγματα μπροστά μας. Φυσικά, οι συγκυρίες αυτήν τη στιγμή δεν είναι καθόλου ευνοϊκές, είτε για να γίνουν κάποιες αλλαγές όπως αυτές που πρότεινα στη μειονοτική εκπαίδευση είτε για να ιδρυθούν ελληνόφωνα σχολεία για τους μουσουλμάνους. Και λέω δεν είναι θετικές οι συγκυρίες όχι αναφερόμενος στον οικονομικό τομέα, αλλά αναφερόμενος στην ανάληψη της εξουσίας απ΄ τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α., του οποίου οι μειονοτικοί βουλευτές ήδη έχουν αρχίσει να φωνάζουν για κατάργηση της Συνθήκης της Λωζάννης, για κατάργηση του Γραφείου Πολιτικών Υποθέσεων, δηλαδή του Υπουργείου Εξωτερικών, που λειτουργεί ως αντίβαρο στο τουρκικό προξενείο στην Ξάνθη, και φυσικά ζητάνε και περισσότερα τουρκικά στα Δημοτικά Σχολεία. Υποθέτοντας (προσωπικές μου εκτιμήσεις είναι αυτές) πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός δεν θα ρισκάρει τις δύο έδρες που του εξασφαλίζουν αυτοί οι μουσουλμάνοι βουλευτές σε Ξάνθη και Κομοτηνή. Δεν θα τους χαλάσει το χατίρι. Και το πιο παράλογο, αυτό που με φοβίζει περισσότερο, είναι ότι ούτε ο κυβερνητικός εταίρος, ο κύριος Πάνος Καμένος, θα αντιδράσει σε κάτι. Γιατί δεν αποκτάς υπουργεία εύκολα κάθε μέρα. Μακάρι να βγω ψεύτης και στα δύο, αλλά πολύ φοβάμαι ότι και το αίτημα των μουσουλμάνων βουλευτών του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. για περισσότερα τουρκικά στους μουσουλμάνους της Θράκης θα υλοποιηθεί και καμιά αντίδραση, καμιά κόκκινη γραμμή από τους Ανεξάρτητους Έλληνες δεν θα δούμε.

Γενικά, χρόνια τώρα προσωπικά, ευτυχώς όχι μόνος, εκεί που δίνουμε μεγάλο βάρος είναι στη σωστότερη μόρφωση των μουσουλμάνων, με όποιον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Γιατί το να κάτσουμε εμείς να τους εξηγούμε τι είναι, το ότι είναι Πομάκοι, ότι δεν είναι Τούρκοι, το ένα και τ’ άλλο δεν έχει κανένα νόημα για μένα. Είναι πράγματα που πρέπει μόνοι τους να καταλάβουν, αλλά για να τα καταλάβουν πρέπει να μιλάμε για μορφωμένους ανθρώπους. Απ΄ τη στιγμή που δυστυχώς η συντριπτική πλειοψηφία των μουσουλμάνων της Θράκης ανήκει σε ένα χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, είναι επόμενο να είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης του καθένα. Γι αυτό λοιπόν βρίσκομαι σήμερα εδώ, γι αυτό μίλησα για τη μειονοτική εκπαίδευση. Και δεν τα λέω σε σας μόνο. Τάχω πει και σε αρμόδιους, σ΄ αυτούς που μπορούν να κάνουν κάτι. Αλλά πιστεύω ότι και με εκδηλώσεις όπως η αποψινή κάτι θετικό μπορεί να βγει από στόμα σε στόμα, μήπως (με την ελπίδα έτσι κι αλλιώς ζούμε όλοι οι άνθρωποι), μήπως κάποια στιγμή βρεθεί ένας από τους κυβερνώντες που να φανεί λίγο πιο ευαίσθητος από τους άλλους και να αντιληφθεί ότι πράγματι οι μουσουλμάνοι της Θράκης έχουν ανάγκη από μια καλύτερη εκπαίδευση.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

Ομιλία του Σ. Καραχότζα στη Θεσσαλονίκη (21/3/2015)

Δείτε το βίντεο της εκδήλωσης:

https://www.youtube.com/watch?v=ZaK3-OVMFkg&t=12s

Η πρόταση ενός Έληνα Πομάκου για τη Μειονοτική Εκπαίδευση της Θράκης

 

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΑ ΠΟΜΑΚΟΥ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

 

Είναι σίγουρο πως αρκετοί από εσάς, όσοι τουλάχιστον ασχολείστε με τη Θράκη και ενδιαφέρεστε για τη συγκεκριμένη περιοχή, γνωρίζετε πως για τους Έλληνες μουσουλμάνους της Θράκης ισχύει το σύστημα της μειονοτικής εκπαίδευσης αλλά μόνο για τα Δημοτικά Σχολεία, αφού από το σύστημα αυτό δεν προβλέπεται η λειτουργία μειονοτικών νηπιαγωγείων και μειονοτικών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κι αυτά τα λίγα που υπάρχουν είναι ιδιωτικά και όχι του ελληνικού δημοσίου.

Τα μειονοτικά Δημοτικά Σχολεία είναι δίγλωσσα, τα μισά μαθήματα διδάσκονται στην ελληνική και τα άλλα μισά στην τουρκική γλώσσα, καθώς αυτό προβλέπεται όχι από τη Συνθήκη της Λωζάννης, αλλά από τα μορφωτικά πρωτόκολλα που πολύ αργότερα υπέγραψαν Ελλάδα και Τουρκία.

Παρόλο που δεν είμαι ειδικός επί του θέματος, αρκετές φορές ακόμα και Βουλευτές της εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης, ξέροντας ότι ασχολούμαι εδώ και πολλά χρόνια με το θέμα της μειονοτικής εκπαίδευσης, μου ζήτησαν μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη πρόταση – άποψη ώστε να γίνουν ορισμένες βελτιώσεις και αλλαγές στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης.

Καταρχήν τους ενημέρωσα ότι προσωπικά είμαι πέρα για πέρα αντίθετος με τη λειτουργία μειονοτικών σχολείων στην Ελλάδα του 21ου αιώνα κι ότι τα μουσουλμανόπαιδα της Θράκης, όντας Ελληνόπουλα, θα πρέπει να έχουν ίδια σχολεία με τους χριστιανούς συμπατριώτες τους.

Πέρα όμως από την προσωπική μου άποψη και βάζοντας πάρα πολύ νερό στο κρασί μου, προσπάθησα να συγκροτήσω μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη αλλά και υλοποιήσιμη πρόταση.

 

Η πρόταση:

Να συνεχίσουν τη λειτουργία τους τα μειονοτικά Δημοτικά σχολεία της Θράκης αλλά η τουρκική να διδάσκεται καθημερινά μόνο ως γλώσσα και όχι τα μισά από τα μαθήματα να γίνονται στην τουρκική γλώσσα.

Επειδή όμως είναι σίγουρο πως την τουρκική έστω και μόνο σαν γλώσσα, δεν την θέλουν όλοι οι μουσουλμάνοι γονείς, η πρόταση μου προβλέπει το μάθημα της τουρκικής γλώσσας να είναι μάθημα επιλογής και να διδάσκεται μετά το πέρας του κανονικού σχολικού ωραρίου ώστε να είναι ικανοποιημένες και οι δυο πλευρές, και εκείνοι που θέλουν τα τουρκικά στα μειονοτικά σχολεία και εκείνοι που δεν τα θέλουν.

Κι όταν με ρωτάνε πώς μπορεί να αποδειχθεί το γεγονός ότι υπάρχουν μουσουλμάνοι γονείς που δεν επιθυμούν να διδάσκονται την τουρκική τα παιδιά τους, τους παραπέμπω στην Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ξάνθης και στα γεμάτα από μουσουλμάνους μαθητές ελληνόφωνα Δημοτικά Σχολεία της πόλης μιας και τέτοια δεν υπάρχουν στους αμιγώς μουσουλμανικούς οικισμούς του νομού.

Κι επειδή το κρασί είναι πολύ δυνατό και μπορώ να βάλω ακόμα λίγο νερό, θα πρότεινα η τουρκική να μπει, ως μάθημα επιλογής πάντα, στα Γυμνάσια και τα Λύκεια μόνο των αμιγώς μουσουλμανικών οικισμών της Θράκης.

ΜΟΝΟ ΩΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ διότι το να αναγκάζεις Έλληνες πολίτες να διδάσκονται με το ζόρι μια ξένη και μάλιστα μη ευρωπαϊκή γλώσσα είναι τουλάχιστον αντιδημοκρατικό.

 

Πηγή: https://www.xanthinet.gr/index.php/apopseis/item/9689-i-protasi-enos-ellina-pomakou-gia-tin-meionotiki-ekpaidefsi-tis-thrakis?fbclid=IwAR25rjhnKwITmL8raB4b8ph8aa3K5Z2JB0CsATbM8xNYeoCRna6AUokfbfk

8 Σεπτεμβρίου 2020

ΜΥΘΟΙ ΤΟΥ ΑΙΣΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΜΑΚΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΕΜΠΑΪΔΗΝ ΚΑΡΑΧΟΤΖΑ

 

Έκδοση του νέου βιβλίου του Σεμπαϊδήν Καραχότζα

15 Μύθοι του Αισώπου στην Πομακική» 

- 15 Esópavy meselé na Pomácko

 

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του περιοδικού «Ενδοχώρα» το τέταρτο βιβλίο του Πομάκου δημοσιογράφου Σεμπαϊδήν Καραχότζα (1979-2021). Το βιβλίο έχει τίτλο: «15 Μύθοι του Αισώπου στην Πομακική» - 15 Esópavy meselé na Pomácko». Στο βιβλίο παρουσιάζονται σε δύο γλώσσες (ελληνικά και πομακικά) οι ακόλουθοι μύθοι του Αισώπου:

1. Η κότα που γεννούσε χρυσά αυγά - Žána kukóška je néla altóneny jejcá

2. Η πονηρή αλεπού και το πάθημα του κακού λύκου - Hytrána lisíca i kaknána je upátil parátikyjen vólek

3. Η χελώνα που ήθελε να πετάξει - Žána žalvá je ískala da krílne

4. Ο γάτος και τα ποντίκια - Kóteno i muškýne

5. Ο γεωργός και τα παιδιά του - Lenǧepéren i dečjána mu

6. Ο κακός λύκος και τα 7 κατσικάκια - Parátikyjen vólek i 7no jéreta

7. Η αλεπού και ο κόρακας - Lisícana i vránana

8. Ο πονηρός γάιδαρος - Hýtrono magáre

9. Ο σκύλος και ο λύκος - Kúčeno i valkón

10. Ο τζίτζικας κι ο μέρμηγκας - Čéčkon i mravjána

11. Ο ψεύτης βοσκός - Lažnákon afčár

12. Τα τρία γουρουνάκια και ο κακός λύκος - Tríne sfínenca i parátikyjen vólek

13. Το κουνούπι και το λιοντάρι - Kómarøn i arasláninon

14. Το λιοντάρι και ο γάιδαρος - Arasláninon i magáreno

15. Το λιοντάρι και το ποντίκι - Arasláninon i muškána

 

Στον πρόλογο του βιβλίου ο Σ. Καραχότζα γράφει, μεταξύ άλλων, ότι μετέφρασε 15 μύθους του Αισώπου στη μητρική του γλώσσα, την πομακική, έτσι ώστε  το κάθε μικρό Πομακόπουλο να μπορεί να τους διαβάζει και να τους καταλαβαίνει, αλλά και να μπορεί η Πομακοπούλα μητέρα να νανουρίζει με αυτά το μικρό παιδί της. Με το τέταρτο βιβλίο του ο Σ. Καραχότζα δίνει τη δυνατότητα στους επιστήμονες να διαπιστώσουν πως η πομακική είναι μία ζωντανή και πλούσια σε λεξιλόγιο γλώσσα, με πολλές δυνατότητες έκφρασης τόσο στον γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο. Δίνει επίσης την ευκαιρία στους γλωσσολόγους να μελετήσουν συστηματικότερα τις συντακτικές και γραμματικές δομές της πομακικής στη γραπτή της μορφή.

Ο δημοσιογράφος Σεμπαϊδήν Καραχότζα έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τα άρθρα του σε τοπικές εφημερίδες της Θράκης και σε ηλεκτρονικές ιστοσελίδες καθώς και για το πρώτο πομακόφωνο τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων που παρουσίαζε σε τηλεοπτικό κανάλι της Ξάνθης. Τα προηγούμενα βιβλία του Σεμπαϊδήν Καραχότζα ήταν: «Η καθημερινή γλώσσα των Πομάκων της περιοχής Μύκης» (Εκδοτικός Οίκος Σπανίδη – 2006), «Isýj žyvót Pomácise - Έτσι ζουν οι Πομάκοι» (2007) και «Μεταφράσεις ελληνικής και αγγλικής ποίησης στην πομακική γλώσσα» (Πολιτιστικός Σύλλογος Πομάκων Ν. Ξάνθης – 2017).  Ο συγγραφέας, από το 2006 μέχρι το 2021 έλαβε μέρος ως προσκεκλημένος ομιλητής  σε δεκάδες συνέδρια και εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, λέγοντας παντού ότι  στη Θράκη δεν υπάρχει καμία τουρκική μειονότητα, αλλά μόνο μουσουλμανική μειονότητα, τμήμα της οποίας αποτελούν οι ΠΟΜΑΚΟΙ.  Σε όλη του τη ζωή αγωνίστηκε για το δικαίωμα των Ελλήνων μουσουλμάνων στη δημόσια ελληνόφωνη εκπαίδευση και για τη διάσωση και προώθηση της γλώσσας και του λαϊκού πολιτισμού των Πομάκων της Θράκης.

 

Πληροφορίες – Παραγγελίες: 6977462806, e-mail: endohora@yahoo.gr

 

Σημαντική ομιλία του Προκόπη Παυλόπουλου για το ζήτημα των μειονοτήτων

 

Η διαχρονική προκλητική παραβατικότητα της Τουρκίας κατά την εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης: Το ζήτημα των Μειονοτήτων

18 Σεπτεμβρίου 2022

Πηγή: prokopiospavlopoulos.gr

 

Προκόπιος Παυλόπουλος

τέως πρόεδρος της Δημοκρατίας

 

Σημεία ομιλίας στο Συνέδριο του Μουσικοφιλολογικού Συλλόγου Άρτης “Ο Σκουφάς” υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με θέμα “100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή”.

 

Πρόλογος

Αποτελεί κοινό τόπο, ιδίως σε διεθνές επίπεδο, ότι η Ελληνική Θράκη παρέχει ένα άκρως αντιπροσωπευτικό παράδειγμα και για το πώς αντιλαμβάνονται Ελλάδα και Τουρκία, αντιστοίχως, την πιστή εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης, ιδίως ως προς το ειδικό εκείνο τμήμα της, το οποίο αφορά την ρύθμιση του ζητήματος των Μειονοτήτων που υπήρχαν στις δύο Χώρες, κατά τον χρόνο σύναψής της. 

 

Α. Και για την ακρίβεια, η Ελλάδα έχει αποδείξει – και αποδεικνύει καθημερινώς, ως μέλος της Διεθνούς Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης – ότι γενικώς, κατ’ εξοχήν δε στην περιοχή της Ελληνικής Θράκης, σέβεται στο ακέραιο τις ως άνω ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λωζάνης.  Όλως αντιθέτως, η Τουρκία εκπροσωπεί το απεχθές, από πλευράς Διεθνούς Δικαίου, παράδειγμα της πλήρους περιφρόνησης της Διεθνούς Νομιμότητας και σε ζητήματα Μειονοτήτων, όπως προκύπτει και από την συμπεριφορά της μετά την σύναψη της Συνθήκης της Λωζάνης, έναντι της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη και αλλού, με βάση τα όσα εκτίθενται κατωτέρω.  Τα παραδείγματα,    τα  οποία  παρατίθενται  ενδεικτικώς  στην  συνέχεια, αρκούν για να καταδείξουν ευκρινώς την αλήθεια του προμνημονευόμενου συμπεράσματος. 

 

Β. Για την πλήρη κατανόηση των παραδειγμάτων τούτων είναι ανάγκη να διευκρινισθεί, εκ προοιμίου, ότι το ειδικό τμήμα της Συνθήκης της Λωζάνης περί Μειονοτήτων προέβλεπε την ανταλλαγή των Μειονοτήτων, με την έννοια της αμοιβαίας μετεγκατάστασης Τούρκων υπηκόων, Ελληνικού Ορθόδοξου Θρησκεύματος, στην Ελλάδα και Ελλήνων υπηκόων, Μουσουλμανικού Θρησκεύματος, στην Τουρκία.  Όμως, η Συνθήκη της Λωζάνης εξαίρεσε ρητώς από την ρύθμιση αυτή από την μια πλευρά τους Μουσουλμάνους μόνιμους κατοίκους της Δυτικής Θράκης και, από την άλλη πλευρά, τους Έλληνες μόνιμους κατοίκους της περιφέρειας της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των Περιχώρων, εγκατεστημένων στην Τουρκία προ της 30ής Οκτωβρίου 1918.  Από την ίδια την διατύπωση των προαναφερόμενων διατάξεων της Συνθήκης της Λωζάνης προκύπτει, με αδιαμφισβήτητη ευκρίνεια, ότι στην μεν περίπτωση των Μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης πρόκειται περί αμιγώς «Θρησκευτικής Μειονότητας».  Ενώ, στην περίπτωση των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των Περιχώρων, πρόκειται για αμιγώς «Εθνική Μειονότητα».

 

Ι. Η συμπεριφορά της Ελλάδας.

Σε ό,τι αφορά την Μουσουλμανική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης – η οποία, ας σημειωθεί, περιλαμβάνει και Πομάκους, καθώς και Ρομά – η Ελλάδα έχει συμπεριφερθεί κατά τρόπο πλήρως σύμφωνο με την Συνθήκη της Λωζάνης αλλά και με το εν γένει Διεθνές Δίκαιο, ως προς τα κάθε είδους Δικαιώματα των Μειονοτήτων, θρησκευτικά ή μη.  Εξ ου και η Μουσουλμανική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης όχι μόνο δεν έχει απομειωθεί αλλά, όλως αντιθέτως, ευημερεί και αυξάνεται, αφού από τα 110.000 μέλη κατά το 1923 – χρόνο σύναψης της Συνθήκης της Λωζάνης – σήμερα αριθμεί περί τα 130.000 μέλη.  Τα όσα δε ισχυρίζεται περί του αντιθέτου η Τουρκία, όσον αφορά τα ζητήματα των Μουφτήδων και του δικαιώματος αυτοπροσδιορισμού, είναι παντελώς έωλα, όπως προκύπτει, μεταξύ άλλων, και από τα εξής:

 

Α. Το καθεστώς του Μουφτή.

Το νομικό καθεστώς του Μουφτή διέπεται πλέον από τις διατάξεις των άρθρων 137 επ. του ν. 4964/2022 (ΦΕΚ, Α΄, 30.7.2022), με τις οποίες επήλθε ουσιώδης εκσυγχρονισμός της οργάνωσης και λειτουργίας των Μουφτειών Θράκης.  Όπως συνέβαινε και κατά την προϊσχύσασα νομοθεσία, έτσι και κατά τις διατάξεις του άρθρου 143 παρ. 3 του ως άνω νόμου ο Μουφτής είναι δημόσιος υπάλληλος. Και μάλιστα δημόσιος υπάλληλος που κατέχει θέση προϊσταμένου γενικής διεύθυνσης.   

 

Ειδικότερα, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις του ν. 4964/2022, ο Μουφτής διορίζεται με προεδρικό διάταγμα, εκδιδόμενο ύστερα από πρόταση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (άρθρο 156).   

 

α) Του διορισμού αυτού προηγείται δημόσια προκήρυξη (άρθρο 151), σύνταξη καταλόγου  υποψηφίων (άρθρο 152) και διατύπωση  απλής αιτιολογημένης γνώμης – χωρίς συγκριτική  αξιολόγηση – για τα προσόντα, κωλύματα, ασυμβίβαστα και την επάρκεια των υποψηφίων, από Συμβουλευτική Επιτροπή εκ 33 μελών, Ελλήνων πολιτών της μουσουλμανικής μειονότητας Θράκης (άρθρα 153-155).  Ο Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων επιλέγει, κατά διακριτική ευχέρεια, τον Μουφτή μεταξύ των υποψηφίων, ως προς τους οποίους γνωμοδότησε η αρμόδια Συμβουλευτική Επιτροπή.

 

β) Ο Μουφτής δεν είναι μόνο θρησκευτικός λειτουργός.  Είναι και δημόσιος λειτουργός, ο οποίος κατά τις διατάξεις του άρθρου  146 παρ. 8 έχει συγκεκριμένη δικαιοδοσία, επί διαφορών  που εισάγονται ενώπιόν του, εφόσον το ζητήσουν τα διάδικα μέρη, αποδεχόμενα και  την εφαρμογή του ιερού μουσουλμανικού νόμου για την επίλυσή τους.  Πρόκειται κυρίως για διαφορές οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου, ειδικότερα δε για διαφορές επί γάμων, διαζυγίων, διατροφών, εποπτειών, κηδεμονιών, χειραφεσίας ανηλίκων, ισλαμικών διαθηκών και εξ αδιαθέτου διαδοχής.  Οι δικαιοδοτικής φύσης αποφάσεις του Μουφτή πρέπει, για να παράγουν δεδικασμένο και εκτελεστότητα, να κηρυχθούν προηγουμένως εκτελεστές από το Μονομελές Πρωτοδικείο της περιφέρειας που εδρεύει ο Μουφτής.

 

2. Από το γράμμα και το πνεύμα των προμνημονευόμενων διατάξεων προκύπτει ότι μεταξύ των άλλων αρμοδιοτήτων του – κατά βάση θρησκευτικής φύσης- ο Μουφτής εξακολουθεί ν’ ασκεί, εντός της Ελληνικής Έννομης Τάξης, και δημόσιου δικαίου καθήκοντα, και για την ακρίβεια καθήκοντα δικαιοδοτικής υφής – καθήκοντα «ιεροδίκη»- ανάλογα μ’ εκείνα των τακτικών δικαστηρίων.  Άρα, ως προς αυτά τα καθήκοντα ο Μουφτής είναι όργανο του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο ασκεί δημόσια εξουσία.

 

α) Κατά τούτο ορθώς ο Μουφτής διορίζεται, επί θητεία (πενταετή), υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις των διατάξεων των άρθρων 143 επ. του ν. 4964/2022,  κατά τ’ ανωτέρω.  Αυτό δε είναι απολύτως σύμφωνο με το Σύνταγμά μας αλλά και με το Διεθνές Δίκαιο, το οποίο έχει καταστεί μέρος της Ελληνικής Έννομης Τάξης.  Πραγματικά, στην θεωρία αλλά και στην πράξη του Δημόσιου Δικαίου γίνεται καθολικώς δεκτό, ότι τα όργανα του Δημοσίου, τα οποία ασκούν οιασδήποτε μορφής δημόσια εξουσία, διορίζονται από τις κατά νόμο οριζόμενες αρχές.  Μόνο δε μέσω της πράξης διορισμού τούς εκχωρείται νομίμως το μέρος δημόσιας εξουσίας, το οποίο μπορούν ν’ ασκήσουν.  Συνακόλουθα, η πράξη διορισμού, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, αφενός οριοθετεί επακριβώς την έκταση της παραχωρούμενης στα όργανα αυτά δημόσιας εξουσίας και, αφετέρου, τα νομιμοποιεί ως προς την κατά το Σύνταγμα άσκησή της.  Εκλογή οργάνων του Δημοσίου είναι κατά το Σύνταγμα νοητή και επιτρεπτή μόνο στο πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας σωματειακής μορφής νομικών προσώπων δημόσιου δικαίου – κλασικό παράδειγμα οι Δικηγορικοί Σύλλογοι και άλλοι, ανάλογης υφής, επαγγελματικοί σύλλογοι – και νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, αλλά μόνον εφόσον αποτελούν, σύμφωνα με το Σύνταγμα, μέρος του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα.

 

β) Επομένως, κατά το Σύνταγμα εκλογή του Μουφτή από ένα είδος «βάσης» δεν είναι επιτρεπτή.  Οι δε περί του αντιθέτου ισχυρισμοί της Τουρκίας είναι παντελώς αυθαίρετοι – ας μην παραβλέπεται το γεγονός ότι ούτε στην ίδια την Τουρκία υπάρχει οργανωμένο καθεστώς εκλογής Μουφτή – πράγμα το οποίο σημαίνει, αυτοθρόως, ότι οι «εκλεγμένοι μουφτήδες» στην Ελληνική Θράκη δρουν παρανόμως, ήτοι εκτός των ρυθμίσεων του Ελληνικού Συντάγματος και της εκτελεστικής του νομοθεσίας, και ορθώς δεν αναγνωρίζονται από το Ελληνικό Κράτος.  Επιπλέον, οι ισχυρισμοί της Τουρκίας ότι η Ελλάδα πρέπει να προβεί, ως προς τον Μουφτή, σε πλήρη διαχωρισμό μεταξύ «θρησκευτικού λειτουργού» και «ιεροδίκη», όχι μόνο συνιστούν ωμή και παράνομη επέμβαση στο εσωτερικό της Ελληνικής Έννομης Τάξης και, κατά συνέπεια, στις αρμοδιότητες του Ελληνικού Κράτους.  Αλλά, επιπροσθέτως, τυχόν αποδοχή τους θα οδηγούσε σε πλήρη σύγχυση ως προς τις αρμοδιότητες του Μουφτή, η οποία θ’ απέβαινε εις βάρος αυτού τούτου του κοινού αισθήματος της Μουσουλμανικής Μειονότητας στην Ελληνική Θράκη, με ό,τι αυτό θα μπορούσε να συνεπάγεται για την ειρηνική διαβίωση στο εσωτερικό της Μειονότητας.  Αυτή δε η τελευταία διαπίστωση καθιστά ακόμη πιο ύποπτη την εμμονή της Τουρκίας σε τέτοιες, παντελώς αβάσιμες, αιτιάσεις, όταν μάλιστα υπό το σημερινό καθεστώς του Μουφτή η κοινωνική ζωή της Μουσουλμανικής Μειονότητας στην Ελληνική Θράκη είναι απολύτως ομαλή και αρμονική.

 

Β.  Το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι.

 

Η Ελλάδα ενεργεί, πάντοτε, σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα και το Διεθνές Δίκαιο και ως προς το ζήτημα της άσκησης του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι όσων μελών της Μουσουλμανικής Μειονότητας διεκδικούν την ίδρυση σωματείων, στην βάση της λεγόμενης «συλλογικής τουρκικής εθνοτικής ταυτότητας».

 

 Συγκεκριμένα δε, τα αρμόδια όργανα της Ελληνικής Πολιτείας αποφασίζουν με βασικό γνώμονα την Συνθήκη της Λωζάνης, πρωτίστως με βάση την προαναφερθείσα πρόβλεψή της ότι ειδικώς η Μουσουλμανική Μειονότητα της Ελληνικής Θράκης είναι αμιγώς Θρησκευτική Μειονότητα.  Επιπλέον, τα όργανα της Ελληνικής Πολιτείας λαμβάνουν υπόψη – ως άλλωστε οφείλουν – εν προκειμένω και όλες τις συνταγματικώς κατοχυρωμένες ρυθμίσεις, ως προς τους όρους και τις προϋποθέσεις της εν γένει άσκησης του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι, γεγονός το οποίο δεν φαίνεται να κατανοούν ορισμένα μέλη της Μουσουλμανικής Μειονότητας. Δοθέντος ότι συμπεριφέρονται ως εάν δεν γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Ελλήνων Πολιτών εν γένει, όταν έχουν γίνει δεκτές προσφυγές τους ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με αντικείμενο την άσκηση ουσιαστικών δικαιωμάτων, όπως είναι και το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι.

 

Την ακρίβεια της κατά τ’ ανωτέρω διαπίστωσης καταδεικνύουν, μεταξύ άλλων, και οι διατάξεις του ν. 4491/2017, καθ’ ό μέτρο τροποποίησαν και τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 758 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.  Ειδικότερα:

 

 

α) Κατά τις διατάξεις του άρθρου 29 του ν. 4491/2017: «Στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρου 758 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας προστίθενται εδάφια ως εξής: “Η αίτηση ανάκλησης ή μεταρρύθμισης του πρώτου εδαφίου επιτρέπεται, επίσης, μετά την έκδοση οριστικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την οποία κρίνεται ότι η δικαστική απόφαση που δέχθηκε ή απέρριψε την αρχική αίτηση εκδόθηκε κατά παράβαση δικαιώματος που αφορά στον δίκαιο χαρακτήρα της διαδικασίας που τηρήθηκε ή διάταξης ουσιαστικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την επιφύλαξη των όρων και περιορισμών που προβλέπονται στις επιμέρους διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου περί προστασίας της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας τάξης, της πρόληψης του εγκλήματος, της προστασίας της υγείας ή ηθικής και της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων. Στην περίπτωση αυτή η αίτηση ασκείται μέσα σε προθεσμία ενενήντα (90) ημερών, η οποία αρχίζει από την ημερομηνία που καθίσταται οριστική η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.”»

 

β) Και κατά την μεταβατική διάταξη του άρθρου 30 του ως άνω ν. 4491/2017: «Η διάταξη του προηγούμενου άρθρου καταλαμβάνει και τις υποθέσεις, για τις οποίες έχει εκδοθεί οριστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου πριν από τη δημοσίευση του παρόντος, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά και σύμφωνα με τους περιορισμούς της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τις λοιπές διατάξεις της Σύμβασης αυτής, καθώς και τις διεθνείς συνθήκες. Στην περίπτωση αυτή η προθεσμία άσκησης της αίτησης ανάκλησης ή μεταρρύθμισης είναι ένα (1) έτος από τη δημοσίευση του παρόντος.»

 

Οι κατά τ’ ανωτέρω διατάξεις των άρθρων 29 και 30 του ν. 4491/2017 ικανοποιούν πλήρως και τις απαιτήσεις εκτέλεσης, στο ακέραιο, των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι οποίες εκδόθηκαν μετά τις προσφυγές του «Συλλόγου Μειονότητας Ν. Έβρου», του «Πολιτιστικού Συλλόγου Τούρκων Γυναικών Νομού Ροδόπης» και της «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης», που αφορούσαν απορρίψεις των αρμόδιων Ελληνικών αρχών αναφορικά με την σύσταση αντίστοιχων σωματειακών ενώσεων.  Πρόκειται για τις αποφάσεις, κατά σειρά, ΕΔΔΑ, Bekir-Ousta κ. Ελλάδας, 11.10.2007, ΕΔΔΑ, Emin κ.ά. κ. Ελλάδας, 27.3.2008 και ΕΔΔΑ, Tourkiki Enosi Xanthis κ.ά. κ. Ελλάδας, 27.3.2008.  Υπό τα δεδομένα των διατάξεων των άρθρων 29 και 30 του ν. 4491/2017, οι προμνημονευόμενες ενώσεις αποκτούν, μετά την έκδοση των προαναφερόμενων αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το δικαίωμα κατάθεσης αίτησης ανάκλησης ή μεταρρύθμισης των προηγούμενων εις βάρος τους δικαστικών αποφάσεων, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις των διατάξεων της νέας παρ. 1 του άρθρου 758 του ν. 4491/2017.  Είναι φανερό, πάντα υπό το φως των προαναφερόμενων διατάξεων των άρθρων 29 και 30 του ν. 4491/2017, ότι το εν προκειμένω αρμόδιο δικαστήριο θα κρίνει τις αιτήσεις αυτές με βάση τις ακόλουθες νομοθετικές προβλέψεις:

 

α) Κατά πρώτο λόγο το δικαστήριο θα λάβει υπόψη του ότι οι κάθε είδους αρμόδιες Ελληνικές αρχές, κατά την εξέταση των αιτήσεων και για την σύσταση τέτοιων ενώσεων, νομιμοποιούνται αλλά και υποχρεούνται να ελέγξουν, φυσικά με ειδικώς αιτιολογημένη κρίση, αν και κατά πόσον οι αιτήσεις αυτές είναι σύμφωνες με τις διατάξεις του εδ. α΄ της παρ. 2 του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά τις οποίες: «Η άσκησις των δικαιωμάτων τούτων δεν επιτρέπεται να υπαχθή εις ετέρους περιορισμούς πέραν των υπό του νόμου προβλεπομένων και αποτελούντων αναγκαία μέτρα εν δημοκρατική κοινωνία, δια την εθνικήν ασφάλεια, την δημοσίαν ασφάλειαν, την προάσπισιν της τάξεως και πρόληψιν του εγκλήματος, την προστασίαν της υγείας και της ηθικής, ή την προστασίαν των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων».

 

β) Και κατά δεύτερο λόγο το δικαστήριο υποχρεούται, κατά τις διατάξεις του άρθρου 30 του ν. 4491/2017, να κρίνει τις σχετικές αιτήσεις και υπό το φως των δεσμεύσεων, οι οποίες προκύπτουν από άλλες «Διεθνείς Συνθήκες», όπως είναι για την Ελληνική Θράκη κατ’ εξοχήν η Συνθήκη της Λωζάνης.

 

β1) Οπωσδήποτε δε βαρύνουσα σημασία κατά την διαμόρφωση της  ως άνω δικαστικής κρίσης έχουν οι προβλέψεις της Συνθήκης της Λωζάνης, κατά τις οποίες – όπως ήδη διευκρινίσθηκε –  η Μουσουλμανική Μειονότητα της Ελληνικής Θράκης είναι αμιγώς «θρησκευτική» και κατ’ ουδένα τρόπο «εθνική».  Τούτο σημαίνει, μεταξύ άλλων, και ότι το δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εγκρίνει την σύσταση σωματείων, τα οποία αποβλέπουν, αμέσως ή και εμμέσως, στην αναγνώριση δήθεν «τουρκικής μειονότητας» οιασδήποτε μορφής, στην Ελληνική Θράκη, αφού κάτι τέτοιο έρχεται σ’ ευθεία αντίθεση με τις διατάξεις της Συνθήκης της Λωζάνης.

 

β2) Επιπροσθέτως, η κατά τ’ ανωτέρω δικαστική οπτική, αναφορικά με τον πλήρη σεβασμό της Συνθήκης της Λωζάνης ως προς τις Μειονότητες, συμβαδίζει με το γράμμα και το πνεύμα των προαναφερόμενων διατάξεων του άρθρου 11 παρ. 2 εδ. α΄ της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.  Και τούτο, αφενός διότι η αναφορά στα «αναγκαία μέτρα εν δημοκρατική κοινωνία» περιλαμβάνει, αναμφιβόλως, τον αδιάστικτο σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου εν συνόλω -επομένως και της Σύμβασης της Λωζάνης- δοθέντος ότι, e contrario, δημοκρατική κοινωνία δεν υφίσταται όπου δεν διασφαλίζεται ο πλήρης σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου.  Και, αφετέρου, διότι και μόνον η αναγνώριση «τουρκικής» – ήτοι «εθνικής» – μειονότητας, κατά προφανή παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης, είναι ικανή να οδηγήσει σε περιστολή της προστασίας «των δικαιωμάτων και ελευθεριών τρίτων», οι οποίοι, με βάση την Συνθήκη της Λωζάνης, επιδιώκουν να υπερασπισθούν την ιδιότητά τους ως μελών της αμιγώς θρησκευτικής Μουσουλμανικής Μειονότητας.

 

ΙΙ. Η συμπεριφορά της Τουρκίας.

 

Στον αντίποδα της συμπεριφοράς της Ελλάδας κατά τ’ ανωτέρω, η Τουρκία πολύ γρήγορα έδειξε ότι δεν είχε ειλικρινή πρόθεση εφαρμογής της Συνθήκης της Λωζάνης, ιδίως σε ό,τι αφορά την Εθνική Ελληνική Μειονότητα της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των Περιχώρων.  Και για την ακρίβεια, οι τάσεις αυτές της Τουρκίας έγιναν ορατές αμέσως μετά το 1930, ήτοι μετά την προσέγγιση Βενιζέλου-Ατατούρκ.  Ήταν τότε που η Τουρκία άρχισε να δείχνει ότι δεν είχε τίποτα διδαχθεί από το ζοφερό παρελθόν των Γενοκτονιών των Ελλήνων του Πόντου και των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, γεγονός το οποίο πρέπει, επιπροσθέτως, να ενισχύει και να εμπνέει διαρκώς τις προσπάθειές μας για την αναγνώρισή τους τόσο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στο ευρύτερο πλαίσιο της Διεθνούς Κοινότητας.  Όλως αντιθέτως, η Τουρκία διακατεχόμενη από την ίδια βαρβαρότητα άρχισε την επιχείρηση αφανισμού της κραταιάς τότε Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας στο έδαφός της.

 

Α. Μια ανενδοίαστη επίδειξη βαρβαρότητας.

 

Αυτή η πρωτοφανής επιχείρηση είχε δύο, κατά βάση, περιόδους:

 

 Η πρώτη είναι εκείνη των φρικτών ωμοτήτων του πογκρόμ της 6ης και 7ης Σεπτεμβρίου του 1955, που κυριολεκτικώς αποδεκάτισε την Ελληνική Εθνική Μειονότητα. Φόνοι, βιασμοί και καταστροφές, οδήγησαν όσους Έλληνες απέμειναν σε υποχρεωτική έξοδο από την Τουρκία, με κύρια κατεύθυνση την Ελλάδα, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.  Ως προς τις καταστροφές, πρέπει να μείνουν ανεξίτηλα χαραγμένες στην μνήμη και εκείνες, που αφορούν 82 Ορθόδοξους Ναούς, 4.000 καταστήματα και επιχειρήσεις και 3.000 σπίτια.

 

 Η δεύτερη περίοδος διωγμού συνέβη μεταξύ 1963-1964, όταν απελάθηκαν, βιαίως, πάνω από 12.000 Έλληνες της Κωνσταντινούπολης.  Αυτό ήταν όμως μόνο το «επιφαινόμενο», αφού προηγουμένως χιλιάδες άλλοι Έλληνες της Τουρκίας είχαν υποχρεωθεί σ’ έξοδο από την Τουρκία, λόγω αδιανόητων για στοιχειωδώς ευνομούμενη πολιτεία μέτρων δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων, φορολογίας -που ήταν πραγματικό «χαράτσι»- δραματικών περιορισμών στην ανάληψη τραπεζικών λογαριασμών και στραγγαλισμού των κληρονομικών δικαιωμάτων.

 

 

Β. Ο αφανισμός της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.

 

Αυτή η συμπεριφορά της Τουρκίας κατέδειξε την τάση της να «ναρκοθετήσει», ευθύς εξ αρχής, την εφαρμογή των σπουδαιότερων διατάξεων της Συνθήκης της Λωζάνης, κατ’ εξοχήν δε των διατάξεων περί Μειονοτήτων, τόσο στην Κωνσταντινούπολη, στα Πριγκηπόνησα και στα Περίχωρα όσο και, ιδίως, στην Ίμβρο και στην Τένεδο.

 

 Η πάλαι ποτέ κραταιά Ελληνική Εθνική Μειονότητα της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των Περιχώρων έφθασε από 125.000 μέλη το 1923, ν’ αριθμεί σήμερα λιγότερα από 2.000!  Μέλη τα οποία, παρά τις συνεχιζόμενες αδιανόητες προκλήσεις της Τουρκίας, παραμένουν «στις επάλξεις», υποστηρίζοντας, με ακμαίο το φρόνημα, τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, σύμφωνα με όσα τους αναγνωρίζουν το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Συνθήκη της Λωζάνης.

 

 Την μεγαλύτερη δε σύγχρονη πρόκληση της Τουρκίας, εν προκειμένω, σηματοδοτεί η πρωτοφανής πολιτισμική βεβήλωση της Αγίας Σοφίας και του Ιερού Ναού της Μονής της Χώρας, οι οποίες μετετράπησαν, με μια πρωτοφανή σε αυθαιρεσία κίνηση του τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εκ νέου σε «τέμενος-τζαμί».  Κίνηση, η οποία έδειξε και την πλήρη περιφρόνηση της Τουρκίας προς το Δίκαιο του ΟΗΕ – και, ειδικότερα, προς το Δίκαιο της UNESCO – αφού οδήγησε και στην ωμή παραβίαση της Σύμβασης για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO  του 1972, σύμφωνα με την οποία, μεταξύ άλλων, η Αγία Σοφία και η Μονή της Χώρας είχαν ανακηρυχθεί, το 1985, μετά μάλιστα από σχετικό αίτημα της Τουρκίας, ως Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

 

 

Για εμάς, τους Έλληνες, «ο βίος και η πολιτεία» της Τουρκίας, ως προς την ευθεία και απροκάλυπτη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και, κυρίως, της Συνθήκης της Λωζάνης, είναι γνωστός.  Το «μήνυμα» παραβατικότητας, που αγγίζει τα όρια της βαρβαρότητας, το οποίο συνεχίζει να εκπέμπει – και μάλιστα μ’ εντεινόμενο ρυθμό – η Τουρκία απευθύνεται σήμερα ιδίως προς την Διεθνή Κοινότητα και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.  Όσο είναι ακόμη καιρός, οφείλουν ν’ αντιληφθούν ότι η αυθαιρεσία της Τουρκίας δεν πρέπει να γίνεται ανεκτή.  Αυτό το πρόταγμα είναι ζήτημα κυριολεκτικώς υπαρξιακό για την υπεράσπιση του κύρους της Διεθνούς και της Ευρωπαϊκής Νομιμότητας και για την εμπέδωση της ειρήνης στην όλη περιοχή.

 

Επίλογος

Στην διαδρομή των 100 και πλέον χρόνων από την ενσωμάτωσή της στον Εθνικό μας Κορμό, η Ελληνική -και Ευρωπαϊκή πλέον- Θράκη εξελίσσεται ως το πεδίο εκείνο, όπου η Τουρκία κάνει, δυστυχώς αδιαλείπτως, πραγματική «επίδειξη» της περιφρόνησής της προς το Διεθνές και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, αμφισβητώντας προκλητικώς την αλήθεια και εγείροντας, συνεχώς, νέα ζητήματα θεσμικώς και πολιτικώς αδιανόητων διεκδικήσεων. 

 

Α. Ιδίως δε κατά την τρέχουσα περίοδο, η Ελληνική Θράκη υφίσταται, και αυτή, ορισμένες από τις συνέπειες των σχεδόν γραφικών -πλην όχι λιγότερο επικίνδυνων- «σουλτανικών» φαντασιώσεων του τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.  Ταυτοχρόνως όμως -και εν πολλοίς χάρη στο απαράμιλλο φρόνημα, με το οποίο όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια αντιμετώπισαν αποτελεσματικώς την τουρκική προκλητικότητα οι κάτοικοι της Ελληνικής Θράκης, και μάλιστα ανεξαρτήτως Θρησκεύματος- η περιοχή αυτή αναδεικνύεται και σε πεδίο Εθνικής έμπνευσης, σε ό,τι αφορά την υπεράσπιση των Εθνικών μας Θεμάτων και, επέκεινα, των Εθνικών μας Δικαίων έναντι των ιταμών προκλήσεων της Τουρκίας.  Βασική Εθνική Θέση μας είναι και το ότι η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 -και όλες οι μεταγενέστερες, κάθε μορφής, εκτελεστικές της ρυθμίσεις- δεν επιδέχονται, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, αναθεώρηση ή τροποποίηση.  Άρα, το σύνολο των ρυθμίσεων της Συνθήκης της Λωζάνης αποτελούν -και θ’ αποτελούν στο μέλλον- το συμπαγές θεσμικό και πολιτικό θεμέλιο των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, τόσον ως προς τα μεταξύ τους σύνορα όσο και ως προς όλα τα επιμέρους ζητήματα, τα οποία εμπίπτουν στο κανονιστικό τους πλαίσιο.

 

Β. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Διεθνής Κοινότητα δεν επιτρέπεται να παραμένουν απαθείς μπροστά σε αυτή την επίδειξη προκλητικότητας από την πλευρά της Τουρκίας.  Άλλωστε, η προκλητικότητα αυτή δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, δοθέντος ότι προσβάλλει ευθέως τόσο το Ευρωπαϊκό όσο και το Διεθνές Δίκαιο.  Κατ’ εξοχήν δε η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χρέος ν’ αντιληφθεί ότι η κατά τ’ ανωτέρω ωμή παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης -και του Διεθνούς Δικαίου εν γένει- αφορά Έλληνες αλλά και, ταυτοχρόνως, Ευρωπαίους Πολίτες.  Αν σε αυτά προστεθεί και το ότι η Τουρκία κατέχει, επί 50 σχεδόν χρόνια, το ένα τρίτο του εδάφους της Μαρτυρικής Κύπρου -ήτοι του εδάφους πλήρους Κράτους-Μέλους της Διεθνούς Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης- επίσης κατά προκλητική παράβαση κάθε έννοιας του Διεθνούς Δικαίου γίνεται αυτονοήτως αντιληπτό γιατί ιδίως η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει αμέσως στην επιβολή αυστηρών κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας.  Μάλιστα δε επειδή, εν ονόματι της πεμπτουσίας της Διεθνούς Νομιμότητας,  δεν νοείται επιλεκτική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, όπως -ορθώς και δικαίως- επιβάλλονται αυστηρές κυρώσεις στην Ρωσία για την εξίσου βάρβαρη εισβολή της στην Ουκρανία, το αυτό πρέπει να συμβεί με την Τουρκία για την συνολική, κατά τ’ ανωτέρω, προκλητική συμπεριφορά της εις βάρος όχι μόνο της Ελλάδας και της Κύπρου αλλά, κατ’ αποτέλεσμα, και εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και της Διεθνούς Κοινότητας.

 

Στην συνέχεια μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία:

https://www.youtube.com/watch?v=0EvbyxbgRyM

 

ΠΗΓΗ: https://www.prokopiospavlopoulos.gr/2022/09/18/%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%84/

Σπουδές στον λαϊκό πολιτισμό, τη γλώσσα και την ιστορία των Πομάκων

 

Εκπαιδευτικό σεμινάριο

«Σπουδές  στον λαϊκό πολιτισμό, τη γλώσσα και την ιστορία των Πομάκων» 

Στο Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης

στην Ξάνθη

 

Το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πομάκων Ν. Ξάνθης, διοργανώνει εκπαιδευτικό σεμινάριο με τίτλο: «Σπουδές στον λαϊκό πολιτισμό, τη γλώσσα και την ιστορία των Πομάκων». Σκοπός του σεμιναρίου είναι η με επιστημονικό τρόπο προσέγγιση της ιστορίας, της γλώσσας, του λαϊκού πολιτισμού, της ταυτότητας και της καθημερινής ζωής των Πομάκων της Θράκης.

 

Το σεμινάριο θα διεξαχθεί μεταξύ Οκτωβρίου 2022 και Μαρτίου 2023, καλύπτοντας τις ακόλουθες είκοσι-δύο ενότητες:

 

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

1. Ο χώρος: Τα πομακοχώρια της Δυτικής Θράκης (Φυσικό περιβάλλον, Πληθυσμιακά στοιχεία, παραδοσιακή αρχιτεκτονική).
2. Οι σλαβόφωνοι μουσουλμάνοι των Βαλκανίων.
3. Θεωρίες για την καταγωγή των Πομάκων -  Ιστορία των Πομάκων Α΄ μέρος (μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα).

4. Ιστορία των Πομάκων Β΄ μέρος (20ος  αιώνας).

5. Ιστορία των Πομάκων Γ΄ μέρος (21ος  αιώνας).

6. Η πομακική γλώσσα Α΄ μέρος:  Γλωσσολογικά χαρακτηριστικά - Βασικό λεξιλόγιο.
7. Η πομακική γλώσσα Β΄ μέρος - Στοιχεία γραμματικής και συντακτικού – Χρήσιμες φράσεις.
8. Η πομακική γλώσσα Γ΄ μέρος -  Πρακτική εξάσκηση – Διάλογοι.

9. Η πομακική γλώσσα Δ΄ μέρος -  Λογοτεχνικά κείμενα.

10. Η πομακική γλώσσα Ε΄ μέρος - Σύγχρονες γλωσσολογικές και λεξικογραφικές προσεγγίσεις.

11. Οι παροιμίες των Πομάκων.
12. Τα λαϊκά παραμύθια των Πομάκων Α΄ μέρος- Μύθοι ζώων.
13. Τα λαϊκά παραμύθια των Πομάκων Β΄ μέρος – Μαγικά παραμύθια & νουβέλες.
14. Τα λαϊκά παραμύθια των Πομάκων Γ΄ μέρος – Ευτράπελες ιστορίες.
15. Λαϊκές παραδόσεις, έθιμα και γιορτές.
16. Παραδοσιακή ενδυμασία – Λαϊκή τέχνη - Πομάκικη κουζίνα.
17. Τα δημοτικά τραγούδια των Πομάκων - Α΄ μέρος:  Εθνομουσικολογική προσέγγιση.
18. Τα δημοτικά τραγούδια των Πομάκων - Β΄ μέρος:  Θεματολογία  & Ποιητική.
19. Τα δημοτικά τραγούδια των Πομάκων - Γ΄ Συγκριτική προσέγγιση – Το τραγούδι του «Γεφυριού της Άρτας» στις πομάκικες εκδοχές του.
20. Η γεωστρατηγική αξία της Θράκης- Οι Πομάκοι στα πλαίσια του ανταγωνισμού Ελλάδας και Τουρκίας.
21. Από τη μειονοτική στη διαπολιτισμική εκπαίδευση: Η τριγλωσσία των Πομάκων και τα μαθησιακά προβλήματα των Πομάκων μαθητών. Προτάσεις για τη διδακτική αξιοποίηση της προφορικής παράδοσης των Πομάκων.
22. Μετασχηματισμοί της εθνοτικής ταυτότητας των Πομάκων.

 

Στο σεμινάριο θα διδάξουν οι εξής εισηγητές:

 - Χασάν Μπουγιουκλού, Καθηγητής Θεατρικής Αγωγής

- Εμινέ Μπουρουτζή, Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Πομάκων Ν. Ξάνθης

-Ηρακλής Ψωμαδόπουλος, Μουσικός, Μουσικολόγος
- Νικόλαος Θ. Κόκκας, Διδάκτωρ Λαογραφίας Δ.Π.Θ.

- Ανδρέας Ματζάκος, MΑ Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές, ερευνητής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.

 

Επιστημονικός υπεύθυνος του σεμιναρίου θα είναι ο Δρ. Νικόλαος Κόκκας.

 

Σύντομα βιογραφικά των εισηγητών:

Ο Χασάν Μπουγιουκλού γεννήθηκε στο Στήριγμα Ξάνθης. Σπούδασε στην Ειδική Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις σπουδές στην Σχολή Θεάτρου του ιδίου Πανεπιστημίου. Στα πλαίσια της πρακτικής άσκησης του απασχολήθηκε στο τμήμα Δραματολογίου του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Εργάζεται ως θεατρολόγος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση καθώς και στα σχολεία του Κοινωνικού Φροντιστηρίου. Ασχολείται με την μετάφραση και συγγραφή θεατρικών έργων και κειμένων για παιδιά. Είναι μέλος ομάδας που διατηρεί εκπομπή στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Ξάνθης και συμμετέχει σε θεατρικές παραστάσεις.

Η Εμινέ Μπουρουτζή γεννήθηκε στο Δημάριο της Ξάνθης.  Από μικρή τραγουδούσε τα παραδοσιακά πομάκικα τραγούδια της Ροδόπης, τα οποία διδάχθηκε από τους παππούδες και τις γιαγιάδες της, καθώς και στα νυχτέρια, στα χωράφια και στους μετζέδες. Το 2002 άρχισε να τραγουδά δημόσια και να καταγράφει τα παραδοσιακά πομάκικα τραγούδια. Το 2004, με το ψευδώνυμο Νερμάν Μολλά, κυκλοφόρησε από το Π.Α.ΚΕ.ΘΡΑ. το πρώτο της μουσικό cd με τίτλο "Πομάκικα τραγούδια από την ορεινή Ξάνθη".  Το 2007 ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Πομάκων Ν. Ξάνθης. Το 2008 στην "Πομακική βραδιά" που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πομάκων Ν. Ξάνθης ξεκίνησε να τραγουδάει με την πραγματική της ταυτότητα. Δύο ακόμα δίσκοι της με παραδοσιακά τραγούδια των Πομάκων εκδόθηκαν το 2008 (από το Π.Α.ΚΕ.ΘΡΑ.) και το 2011 (από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πομάκων Ν. Ξάνθης). Από το 2016 εκτελεί χρέη Προέδρου στον Σύλλογο Πομάκων και έχει εκπροσωπήσει τους Έλληνες Πομάκους σε πολλά συνέδρια. Ως τραγουδίστρια έχει λάβει μέρος σε πολλές συναυλίες και εκδηλώσεις και έχει συνεργαστεί με σπουδαίους καλλιτέχνες. Ως πρόεδρος του Συλλόγου Πομάκων έδωσε έμφαση στην διάσωση και στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Πομάκων καθώς και σε δράσεις που είχαν ως στόχο την βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της ορεινής Ξάνθης με την συμβολή ειδικών σε διάφορους τομείς. Έχει λάβει μέρος σε διάφορα σεμινάρια και δράσεις που είχαν ως στόχο την εκπαίδευση και την βελτίωση της κατάστασης στα Πομακοχώρια καθώς και σε ερευνητικά προγράμματα για την καταγραφή της γλώσσας και της προφορικής παράδοσης των Πομάκων της Θράκης.

Ο Ηρακλής Ψωμαδόπουλος γεννήθηκε το 1997 στην Ξάνθη και κατάγεται από την Μάνδρα του νομού Ξάνθης. Από πολύ μικρή ηλικία ασχολείται με τον χορό και την παραδοσιακή μουσική. Έμαθε γκάιντα με δάσκαλο τον Βαγγέλη Δωρόπουλο. Είναι απόφοιτος του Μουσικού Σχολείου Ξάνθης και του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια για την ελληνική παραδοσιακή μουσική και για τα παραδοσιακά μουσικά όργανα , έχει λάβει μέρος σε πολλές εκδηλώσεις και έχει συνεργαστεί με πολλούς καταξιωμένους καλλιτέχνες και με πολιτιστικούς συλλόγους τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Ως λαϊκός οργανοπαίκτης παίζει γκάιντα, καβάλι, κλαρίνο και ασχολείται με το δημοτικό τραγούδι τόσο σε ερευνητικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Ασχολείται με την διάσωση, καταγραφή και έρευνα της μουσικής παράδοσης της Θράκης και διδάσκει γκάιντα και καβάλι. 

Ο Νικόλαος Θ. Κόκκας γεννήθηκε στο Καρλόβασι Σάμου το 1964. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στην Αναγεννησιακή Τραγωδία στο Πανεπιστήμιο του Hull της Μ. Βρετανίας. Από το 1997 εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Ξάνθη, όπου ασχολείται με την καταγραφή του λαϊκού πολιτισμού και ειδικότερα της προφορικής παράδοσης των Πομάκων. Είναι διδάκτορας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Το θέμα της διατριβής του ήταν «Τα δημοτικά τραγούδια των Πομάκων της Θράκης στο πλαίσιο της βαλκανικής μουσικής παράδοσης. Συγκριτική μελέτη πολιτιστικών αλληλεπιδράσεων και διερεύνηση δυνατοτήτων παιδαγωγικής αξιοποίησής τους». Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα περιοδικά, ενώ έχει κάνει πολλές εισηγήσεις σε επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες.

Ο Ανδρέας Ματζάκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1956. Είναι απόστρατος αξιωματικός του στρατού ξηράς, στον οποίο υπηρέτησε για 36 χρόνια. Είναι απόφοιτος της Σχολής Πολέμου και της Σχολής Εθνικής Αμύνης. Έχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Είναι υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ. Ομιλεί Αγγλικά και Γαλλικά. Είναι μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ). Είναι Δόκιμος Ερευνητής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου, στον Τομέα Αμυντικών Θεμάτων.

 

Περισσότερες πληροφορίες:

·         Το σεμινάριο θα διεξάγεται απογεύματα Τετάρτης, από 17:30 έως 19:30, στην Καπναποθήκη «Π» στην Ξάνθη. 

• Έναρξη σεμιναρίων την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου στις 17:30.

·         Το κόστος συμμετοχής είναι 20 ευρώ τον μήνα.

·         Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν ερευνητικές εργασίες, οι οποίες θα παρουσιαστούν σε ειδική εκδήλωση στο Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης.

·         Στο πλαίσιο του σεμιναρίου θα πραγματοποιηθούν επίσης πεζοπορικές διαδρομές και επισκέψεις στα Πομακοχώρια της ορεινής Ξάνθης.

·         Στο τέλος του σεμιναρίου, θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης.

·         Για περισσότερες πληροφορίες και εγγραφές, επικοινωνήστε καθημερινά Δευτέρα-Παρασκευή, στα τηλέφωνα 25410 29282 (πρωινές ώρες 09.00-14.00) και 25410 26635 (απογευματινές ώρες 17.00-21.00).