«Ζαρίνκα σι γιο τόρναλα» τραγούδι από το Τέμενος Σατρών

από το αρχείο

του Πέτρου Θεοχαρίδη

 καταγραφές στα Πομακοχώρια:

1964-1970

Το βίντεο του τραγουδιού

Ακολουθούν οι στίχοι του τραγουδιού:

Ζαρίνκα σι γιο τόρναλα

Η Ζαχρίνκα ξεκίνησε

Νις τένκο μπράλο να ντόλου.

Να πάει στο στενό ρέμα προς τα κάτω

Να Σμιλέν γκο στε ντα ίντε.

Στο Σμιλέν κοντά να πάει.

Βαρβέλα κόλκου βαρβέλα

Περπάτησε, πόσο περπάτησε

Τσόραν σο γιο όμπλακ ποντάντε

Μαύρο σύννεφο εμφανίστηκε

Σίτνα γιε ρόσα σροσέλα.

Ψιλή βροχούλα έριξε

Τέμνα γιο μάγκλα πάναλα

Πυκνή έπεσε ομίχλη

Ζαρίνκα πότεν ζμπόρκαλα.

Η Ζαχρίνκα μπέρδεψε το δρόμο

Φαϊντούτσκο πότε φάτιλα.

Το δρόμο των ληστών ακολούθησε.

Ζαρίνκα σόνα ντα πλάτσε:

Η Ζαχρίνκα άρχισε να κλαίει:

- Χαϊντούτι μπράτιε ντα μι στε

-Ληστές, αδέλφια να μού είστε

Ι γιε σεστρίτσα ντα βι σομ.

Κι εγώ αδελφούλα σας να είμαι.

 …………………

(το τραγούδι συνεχίζεται ως εξής)

-Ζαχρίνκο, κούζουμ, χούμποφκο

-Ζαχρίνκα, καλή μου, ομορφούλα

Τι μι σι ι μένε σεστρίτσα

Εσύ είσαι για μας αδελφούλα

Γι εμ σι νέμομ σεβντίτσα

Αλλά δεν έχουμε αγαπούλα .

Ζαχρίνκο σόνε ντα πλάτσε.

Η Ζαχρίνκα άρχισε να κλαίει.

-Ζαχρίνκο, κούζουμ, χούμποφκο

-Ζαχρίνκα, καλή μου, ομορφούλα

Τσόρνο τι καβέ ντα βαρίς,

Μαύρο εσύ καφέ θα βράζεις

Να ρος κουμίτι ντα πουγιές

Σε διαλεχτούς κομιτατζήδες θα κερνάς

Οτ σκούτον να σκουτ ντα σεντίς,

Από αγκαλιά σε αγκαλιά θα κάθεσαι.

Σ’ τόπλο τσεβερμέ ντα γιεντές

Ζεστό ψητό θα τρως

Στουντένο βόντα ντα πιες,

Κρύο νερό θα πίνεις

Καρβίβι νόζιε ντα μούγιες,

Ματωμένα μαχαίρια θα καθαρίζεις

Καρβίβι ρίζι ντα περές.

Ματωμένα πουκάμισα θα πλένεις.

Πράλα γιε, κόλκου πράλα γιε

Έπλυνε, όσα έπλυνε

Τσι σο γιο πριποζνάλα μπράτουνε

Και αναγνώρισε του αδελφού της

Ρισκόνο. Σόνα Ζαχρίνκο ντα πλάτσε:

Το πουκάμισο. Άρχισε η Ζαχρίνκα να κλαίει:

-Σόχνε μι, γκόρο, βέχνι μι,

-Δάσος, να μού ξεραθείς

Ντα ντόιντε μάϊκα να νταρβά

Να έρθει η μάνα μου για ξύλα

Ντα σι μο μάικα πογιόμε

Να έρθει η μάνα μου να με πάρει

Μόνε σο βέικι ντουντέλο

Έχω πολύ αγανακτήσει

Ντουντέλο ι ποτροσνέλο.

Αγανακτήσει και πληγωθεί.

Τσόρνονο καβέ βαρέβα

Μαύρο καφέ έβρασα

Να ροτ κομίτε πογιέβο

Σε διαλεχτούς κομιτατζήδες

Τόπλο τσεβερμέ γιεντέβο

Ζεστά ψητά τους τάισα

Γιοτ σκούτον να σκουτ σεντέβε

Από αγκαλιά σε αγκαλιά καθόμουνα

Καρβίβι νόζι μούγιεβο

Ματωμένα μαχαίρια έπλυνα

Καρβίβι ρίσκι περέβο.

Ματωμένες φανέλες καθάρισα.

- Κουμίτε, τσόρνι χαϊντούτε

- Κομιτατζήδες, μαύροι ληστές

Γιενίτσα μπράτα ιμέσα

Ένα αδελφό είχα

Ι τόγκο μι οτμπάβιτε.

Κι αυτόν μού τον σκοτώσατε.

- Ζαχρίνκο, κούζουμ, χούμποφκο

- Ζαχρίνκα, καλή μου, ομορφούλα

Βέτσερ σμε κλάλι ι πράλι

Νύχτα σφάζαμε και ξεκοιλιάζαμε

Ντα τι γκο σμε νε ποζνάλι.

Γι αυτό δεν τον γνωρίσαμε.

 * Οι στίχοι του τραγουδιού συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Π. Θεοχαρίδη, «Πομάκοι. Οι Μουσουλμάνοι της Ροδόπης», ΠΑΚΕΘΡΑ 1996 σελ. 378.

Χάρτης της περιοχής Τεμένους Σατρών

Ο συγγραφέας Πέτρος Θεοχαρίδης

Για το αρχείο του Πέτρου Θεοχαρίδη βλέπε:

Οι Πομάκοι και τα τραγούδια της στο ηχητικό αρχείο του Πέτρου Θεοχαρίδη

Ντόστερο μαρή μάιτσινα -πομάκικο τραγούδι από το Ωραίον Ξάνθης

Από το ηχητικό αρχείο του Πέτρου Θεοχαρίδη

(καταγραφές στα πομακοχώρια:1964-1970)

Ο παραδοσιακός Πομάκος μουσικός Ραήφ Μουλά Χασάν

 από το Ωραίον Ξάνθης

Το βίντεο του τραγουδιού

Το μοναστήρι του Μπάτσκοβο, που αναφέρει το τραγούδι

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 

Τα ονόματα «Γιώργης» και «Γιώργαινα» καθώς και η αναφορά του τραγουδιού στη μονή του Μπάτσκοβο μας παραπέμπει στα χρόνια πριν το βίαιο  εξισλαμισμό των Πομάκων της Ροδόπης από τους Τούρκους.  Το μοναστήρι του Μπάτσκοβο, που αναφέρεται στο τραγούδι είναι η μονή Πετριτσονιτίσσης και βρίσκεται μεταξύ Φιλιππούπολης και Σμόλιαν, 19 χιλιόμετρα από την πόλη Ασένοβγκραντ. Κτίστηκε το 1083 μ.Χ. από τον πρίγκιπα Γρηγόριο Πακουριάνο. Αν και λεηλατήθηκε κατά τους χρόνους της τουρκοκρατίας, παρέμεινε σημαντικό πνευματικό κέντρο στην οροσειρά της Ροδόπης.

Ακολουθούν οι στίχοι του τραγουδιού:

«Ντόστερο μαρή μάιτσινα»

-Ντάστερο, μορί μάιτσινα

-Κόρη μου, καλέ μάνα μου

Σον τι γιε, ντάστερο, ντα λεζίς;

Νύσταξες, κόρη, και ξαπλώνεις;

-Μπόλνα σαμ, μπόλνα, αχ μάμο.

-Άρρωστη είμαι, άρρωστη, αχ μάνα.

Ντέβιτ γκοντίνι γιάλβα σαμ

Εννιά χρόνια είμαι άτεκνη.

Άϊντε με, μάμο, μο γιότβεντι

Άϊντε, μάνα να με πας

Να Μπατσκότσκιεν μανεστίρ

Στο μοναστήρι του Μπάτσκο

Καλόγκερ ντα μα πουβίντι

Ο καλόγερος να με δει.

Γιότι σαμ, μάμο γιαλβίτσκα

Γιατί, είμαι, μάνα, άτεκνη

Γιότι ντετσά σι νι ράνταμ

Γιατί παιδιά δε γεννάω

Στάνι μι, στάνι, μπρε Γκιόργκι

Σήκω, σήκω, βρε Γιώργη

Τσι στε ντα σι μι για ίνταμ

Γιατί εγώ έρχομαι

Ίντι σι, πόντι, Γκιόργκινο

Φύγε, φύγε, Γιώργαινα

Κανά ντα τι ας να πράβεμ

Τι να σου κάνω εγώ

Γιογκά σι γιολβίνο γιαλβίτσκα

Αφού είσαι άτεκνη.

- Άϊντε σι, Γκιόργκι, σας μένε.

- Έλα, Γιώργη, σε μένα.

-Ίντι σι, πόντι κατ, Γκιοργκίν

-Φύγε, πήγαινε, Γιώργαινα

Μάμα μα τέμπε νι ντάβα

Η μάνα μου σε σένα δε με δίνει

Γιότι ντετσά σι νι ντάβας.

Γιατί παιδιά δεν κάνεις..

* Οι στίχοι του τραγουδιού συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Π.Θεοχαρίδη, «Πομάκοι. Οι Μουσουλμάνοι της Ροδόπης», ΠΑΚΕΘΡΑ 1996 σελ. 430.

 Χάρτης της περιοχής Ωραίου

Για το χριστιανικό παρελθόν των Πομάκων βλέπε:

 Μαρτυρίες για τον εξισλαμισμό των Πομάκων

Γενίτσαροι και εξισλαμισμός

http://pomakohoria.blogspot.gr/2011/02/blog-post_6280.html

Η γέφυρα του παπά στα πομακοχώρια της Ξάνθης

http://pomakohoria.blogspot.gr/2011/01/blog-post_701.html

Για το Ραήφ Μουλά Χασάν βλέπε επίσης:

Τέσσερα χρόνια χωρίς τον καλό Ραήφη

http://pomakohoria.blogspot.gr/2009/12/blog-post_25.html

Ένα τραγούδι από το Ωραίον Ξάνθης

http://pomakohoria.blogspot.gr/2011/05/pilentse-belo-i-cherveno.html

Μια σπάνια ηχογράφηση από το Ωραίον

http://pomakohoria.blogspot.gr/2012/03/blog-post.html

Βλέπε επίσης:

Οι Πομάκοι και τα τραγούδια της στο ηχητικό αρχείο του Πέτρου Θεοχαρίδη

http://pomakohoria.blogspot.gr/2012/08/blog-post_23.html

Ένα πομάκικο τραγούδι της Πάχνης: Κουκουβίτσκανα γιε κούκναλα

Από το ηχητικό αρχείο του Πέτρου Θεοχαρίδη

(καταγραφές στα πομακοχώρια:1964-1970)

Το χωριό Πάχνη

Το βίντεο του τραγουδιού

Οι στίχοι του τραγουδιού:

«Κουκουβίτσκανα γιε κούκναλα»

Κουκουβίτσκα γιε κούκναλα

Ο κούκος λάλησε

Φ τσόστανα γκόρα ζελένα

Σε ψηλό, πράσινο βουνό.

Να σουχ μπε σουχάρ στόπναλα:

Σε ξερό κλαδί ήταν καθισμένος:

Καντίρ σα μπόλαν ραζμπολέ

Ο Καντήρ αρρώστησε, πέθανε

Τσέλονο σέλο πλάτσεχα

Όλο το χωριό έκλαιγε

Ζέλνα μου σαλιό ρούκαχα

Ο χότζας πένθιμο ψαλμό του έψελνε

Τσέλονο σέλο πλάτσεχα

Όλο το χωριό έκλαιγε

Ντόλνε ι γκόρνε μαχαλά.

Η πάνω και η κάτω γειτονιά.

Χαφιζέ πλάτσε ι βίκα:

Η Χαφιζέ κλαίει και λέει:

- ’σούζι Τσετβόρτακ Καντίρε

- Αυτή την Πέμπτη ο Καντήρ (πέθανε)

Ντρούγκιεν Τσετβόρτακ ι μένε

Την άλλη Πέμπτη (θα πεθάνω) κι εγώ

Γιεντίν μα ντο ντρουκ κλάντιτε

Τον ένα κοντά στον άλλο να βάλετε

Μπελ μι τρεντράφελ σάντιτε

Άσπρο τριαντάφυλλο να μας φυτέψετε

Τσερβέν τρεντράφελ σάντιτε

Κόκκινο τριαντάφυλλο να μας φυτέψετε

Αγκά μι ντούινε ι λιόχνε

Όταν θα μας φυσάει απαλά το αεράκι

Βόρσιανον ντα σα ζμπίροβατ

Τα τριαντάφυλλα να μπουμπουκιάζουν

Κίτκινε ντα σα ραζβίβατ.

Τα λουλούδια να ανθίζουν.

Ζαμ αγκά μι μίνοτ, μάικολε,

Τότε όταν θα περνούν, μανούλα μου,

Ντα πίτατ: «σεζί κουτρί σα;»

Να ρωτούν:  «αυτοί ποιοι είναι;»

- Τε μι σα μόμα ι κόπελ.

- Αυτοί είναι ένα κορίτσι και ένα αγόρι.

* Οι στίχοι του τραγουδιού συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Π. Θεοχαρίδη, «Πομάκοι. Οι Μουσουλμάνοι της Ροδόπης», ΠΑΚΕΘΡΑ 1996 σελ. 419. Το μοτίβο του κούκου που φέρνει κάποια είδηση συναντάμε στα τραγούδια από τη Σμίνθη και το Ωραίον που καταγράφει ο Π. Παπαδημητρίου στο βιβλίο «Ανθολογία Πομακικών τραγουδιών της Ελλάδας». Θεσσαλονίκη:Αφοί Κυριακίδη, 2010, σελ. 162-164, 372. Επίσης στο τραγούδι από τη Γλαύκη που συμπεριλαμβάνει ο Αλή Ρόγγο στο βιβλίο του «Πομάκικα Δημοτικά τραγούδια της Θράκης», Ταμιείον Θράκης, Ξάνθη 2002 σελ. 246-247.

 Χάρτης της περιοχής Πάχνης

Βλέπε επίσης:

http://pomakohoria.blogspot.gr/2012/08/blog-post_23.html

Οι Πομάκοι στη Γλαύκη τραγουδούν: "Οι Τούρκοι σε ζητούν δεν είσαι εδώ"

Χάρτης της περιοχής Γλαύκης

Το βίντεο του τραγουδιού

ΑΠΟ ΤΟ ΗΧΗΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗ

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΟΜΑΚΟΧΩΡΙΑ

1964-1970

Ακολουθούν οι στίχοι του τραγουδιού

ΓΛΑΥΚΗ  (Σαλήνιστα- Γκιοκτσέ Μπουνάρ)

«Σαλήχου σούινο Σαλήχου»

Σαλήχου, σούινο, Σαλήχου,

Μικρέ Σαλή, γιε μου, μικρέ Σαλή

Τούρτσι τα ίσατ, νέματα,

Τούρκοι σε ζητούν, δεν είσαι εδώ,

Μπουλγκάριε πίιτατ, νέματα.

Βούλγαροι ρωτάνε για σένα, δεν είσαι εδώ.

Νταλί τα σάμπιε ζασέτσε

Μήπως τσεκούρι σε έκοψε

Ή λι τα πούσκα γιουνταρί;

Ή μήπως σφαίρα σε χτύπησε;

Νίτου μα σάμπιε ζασέτσε,

Ούτε τσεκούρι μ’ έκοψε

Νίτου μα πούσκα γιουνταρί

Ούτε σφαίρα με χτύπησε.

Αμ σι μα μάικα φάτιχο

Αλλά, μητέρα, με έπιασαν

Ντορτ κισί κομίτε για χαϊντούτε.

Τέσσερα άτομα κομιτατζήδες και ληστές

[Να ντβα μα όγκνε βαλέχα

Σε δυο φωτιές με έκαιγαν

Ζα τσεβερμέ μα πετσέχα]

Για ψητό με ψήνανε

Ι για μι ρέκα, μάικολε:

Κι εγώ τους είπα, μανούλα μου:

- Πούσνιτε μένε, μπράτκοβε.

- Αφήστε με, αδέλφια

(Η συνέχεια του τραγουδιού)

Ουκαλούκ σε τι γκι νάμερεμ

Με την οκά θα σας τα μετρήσω

Να κόνεν σε τι γκι ντόκαραμ.

Πάνω στο άλογο θα τα φέρω (τα χρυσά)

Ντούινι μι, λιάχνι βέταρ

Φύσα μου, δροσερέ αέρα

Ράζντουι γκόρα ζελένα.

Φύσα το πράσινο δάσος

Ντα αστίσαϊ στάρι πότοβε.

Να ανοιχτούν οι παλιοί δρόμοι.

- Μάιτσινκα  μόγιε, μάιτσινκα,

- Μανούλα μου, μανούλα

Μίσλεμ να Ντράμα ντα βόρβεμ,

Σκέφτομαι στη Δράμα να πάω

Να Ντράμα, να κασαμπόνα

Στη Δράμα, στην πόλη

Ίμαμ σι μπράτια βόρζανα

Έχω αδέλφια δεμένα

ντα ίνταμ ντα γκι γιότβερσαμ.

Να πάω να τα απελευθερώσω

Ιστορική σημείωση του Πέτρου Θεοχαρίδη:

Ούτε Τούρκοι, ούτε Βούλγαροι είναι οι Πομάκοι. Κι από τους δύο καταπιέζονται, κυνηγιούνται, υποφέρουν. Και τους δύο τους φοβούνται. Κι από τους δύο κρύβονται. Οι Βούλγαροι κομιτατζήδες, με την ανοχή και τη βοήθεια των Τούρκων, όπως στη Μακεδονία έτσι και στη Θράκη, κυρίως κατά την περίοδο 1877-1908, επιδιώκοντας να εξοντώσουν τους Έλληνες, που αντιστέκονταν στον εκβουλγαρισμό τους, καταπίεσαν, βασάνισαν, σούβλισαν τους Πομάκους.

* Οι στίχοι του τραγουδιού συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Π.Θεοχαρίδη, «Πομάκοι. Οι Μουσουλμάνοι της Ροδόπης», ΠΑΚΕΘΡΑ 1996 σελ. 377. Τη Γλαυκιώτικη παραλλαγή του ίδιου τραγουδιού συμπεριλαμβάνει ο Αλή Ρόγγο στο βιβλίο του «Πομάκικα Δημοτικά τραγούδια της Θράκης», Ταμιείον Θράκης, Ξάνθη 2002 σελ. 219-220.

Η Γλαύκη όπως φαίνεται από το βυζαντινό κάστρο 

στην τοποθεσία "Καλέ"μεταξύ Γλαύκης και Μάνταινας

Φωτογραφία του βράχου "Γκουλέμ Κάμεν" στη Γλαύκη,

 απ'όπου, σύμφωνα με την τοπική παράδοση αυτοκτόνησαν τα κορίτσια του χωριού

για να αποφύγουν τη σύλληψη από τους Τούρκους.

βλέπε σχετικά:

"Ὁ σταυρός στη γέφυρα του παπά πριν εξισλαμιστούν οι Πομάκοι"

Τραγούδι από το χωριό Ακραίος Σατρών από το Αρχείο Θεοχαρίδη

Χάρτης της περιοχής Σατρών Ξάνθης

ΗΧΗΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ 

ΠΕΤΡΟΥ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗ

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΟΜΑΚΟΧΩΡΙΑ 

1964-1970

Το βίντεο του τραγουδιού

Ακολουθούν οι στίχοι του τραγουδιού

ΑΚΡΑΙΟΣ  (Ντόλιοβο)

Άιντε σι Ρούσκο λέγκνεμε

- Άιντε σι ρούσκο λέγκνεμε

- Πάμε, ξανθούλα μου, να κοιμηθούμε

-  Λέγκνα στεμ ζασπά, γιουνάτσο

- Να κοιμηθούμε, αγάπη μου,

Κατρό στεμ ντα μι ραζμπουντί;

Αλλά ποιος θα μας ξυπνήσει;

Ραζμπουντί μι στε, ραζμπουντί

Θα μας ξυπνήσει, θα μας ξυπνήσει

Κακνάνο ίμα φαβ γκορόνο

Ό,τι έχει μέσα στο δάσος

Φαφ γκορόνο ι φαφ λίστενο

Στο δάσος μέσα στα φύλλα

Να ανόκ μι μπέλα κάμενε

Πάνω σε μια άσπρη πέτρα

Να κάμεν μόμκα σεντέσο.

Πάνω στη πέτρα κοριτσάκι καθόταν

(η συνέχεια του τραγουδιού)

Ποτ κάμεν βόντα τετσέσο

Από την πέτρα κάτω νερά έτρεχαν

Ζατ κάμεν λιούλεκ ραστέσο.

Πίσω από την πέτρα νυχτερίδα μεγάλωνε

Ράστι μι, ράστι λιουλέτσοκ

Μεγάλωσέ μου, μεγάλωσε, νυχτερίδα

Ντα μι ζανίκνες πέντζουραν

Να μου κλείνεις το παράθυρο

Ντα μο νεβάρντι σεβντάνα

Να μη με βλέπει ο αγαπημένος μου

Ντα μι νεγκορί ντουσόσο.

Να μη μου καίει την ψυχή.

Γιενόσο μόμκα ποκάτσι

Ένα κορίτσι ανέβηκε

Τσόρνι τσερέσι ντα μπερέ

Μαύρα κεράσια να μαζέψει

Τσι σι ροτσίνκο πρικόρσι

Και το χέρι της έσπασε

Γιουνάκον γιε φ’ Ισκέτσο.

Το παλικάρι της είναι στην Ξάνθη

- Σ’ πίλε μο χαμπέρ πούσνιτε

- Με πουλί είδηση να του στείλετε

Εννόκ σιντίμκα σικέρε

Ένα σεντούκι ζαχαρωτά

Ντρούγκα σιντίκα σταφίντε

Κι άλλο σεντούκι με σταφίδες

Πόλνα κουτούγια μεχλέμα

Ένα κουτί γεμάτο φάρμακα (να φέρει)

Γκέροχι μεχλέμ ντα κλάντεμ

Φάρμακο στο χέρι μου να βάλω

Γκέροχι ντερμάν ντα στόρι.

Η πληγή μου να γιατρευτεί.

* Οι στίχοι του τραγουδιού συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Π.Θεοχαρίδη, «Πομάκοι. Οι Μουσουλμάνοι της Ροδόπης», ΠΑΚΕΘΡΑ 1996 σελ. 404. Παραλλαγή του τραγουδιού από τις Σάτρες έχει εκδοθεί στο cd  «Σπάνιες μουσικές καταγραφές στα πομακοχώρια της Ξάνθης» που κυκλοφόρησε το 2008 από το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης στην Ξάνθη.

Οι Πομάκοι και τα τραγούδια τους στο ηχητικό αρχείο του Πέτρου Θεοχαρίδη

Η συνεισφορά του Πέτρου Θεοχαρίδη 

στην καταγραφή της παραδοσιακής μουσικής των Πομάκων

Ο συγγραφέας Πέτρος Θεοχαρίδης εργάστηκε ως δάσκαλος στο Ιεροσπουδαστήριο του Εχίνου κατά τη δεκαετία του 1960. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στον Εχίνο περιηγήθηκε τα πομακοχώρια της ορεινής Ξάνθης καταγράφοντας συστηματικά τη γλώσσα, τα τραγούδια, τα παραμύθια και τις παραδόσεις των Πομάκων. Προϊόντα της εργασίας του ήταν τα ακόλουθα βιβλία:

- Πομάκοι. Οι Μουσουλμάνοι της Ροδόπης.  Ξάνθη:ΠΑΚΕΘΡΑ, 1995.

- Πομακο-Ελληνικό Λεξικό, Θεσσαλονίκη:Αίγειρος, 1996.

- Ελληνο-Πομακικό λεξικό, Θεσσαλονίκη:Αίγειρος, 1996.

- Γραμματική της Πομακικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη:Αίγειρος, 1996.

- (μαζί με τον Χουσείν Χατζή-Αχμέτ)  Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα του 1965. Εντυπώσεις από εκδρομή σπουδαστών του Μουσουλμανικού Ιεροσπουδαστηρίου Εχίνου-Ξάνθης. Ξάνθη:Πολιτιστικός Σύλλογος Πομάκων Ν.Ξάνθης, 2011.

Ζητήσαμε από τον κ. Θεοχαρίδη να μας επιτρέψει να δημοσιεύσουμε ένα μέρος από το σπάνιο ηχητικό υλικό του αρχείου του και δέχτηκε με μεγάλη ευχαρίστηση. Τον ευχαριστούμε θερμά για την άμεση ανταπόκρισή του αλλά και για την τεράστια προσφορά του στην καταγραφή του λαϊκού πολιτισμού των Πομάκων.

Οι ηχογραφήσεις που θα δημοσιευτούν έγιναν την περίοδο 1964-1970

 Συνέντευξη του Π. Θεοχαρίδη 

στη δημοσιογράφο της εφημερίδας ΧΡΟΝΟΣ κ. Μελαχροινή Μαρτίδου.

Ο Πέτρος Θεοχαρίδης σε βιβλιοπαρουσίαση 

στο Αμφιθέατρο της Πολυτεχνικής Σχολής Ξάνθης στις 9-2-2004.

Από αριστερά: Φεράτ Αλή Εφέντη, Πέτρος Θεοχαρίδης, 

Στέλιος Σκιάς, Νικόλαος Κόκκας, Θανάσης Ξυνίδης

Το παραδοσιακό μηνολόγιο της πομακικής

Οι 12 μήνες στα πομάκικα

Σήμερα πολλοί Πομάκοι χρησιμοποιούν τις ονομασίες των μηνών είτε στα ελληνικά είτε στα τουρκικά, λόγω του ότι έτσι τους διδάσκονται στα μειονοτικά σχολεία. 

Όμως, οι παλιότεροι Πομάκοι χρησιμοποιούσαν διαφορετικές λέξεις για τους μήνες. 

Οι ονομασίες των μηνών έχουν ιδιαίτερο ιστορικό και λαογραφικό ενδιαφέρον.

Παραδοσιακό πομάκικο μηνολόγιο

12 μήνες    -    12 aylar    -    12 Mésetsï

ελληνικά	τουρκικά	πομακικά
Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάιος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος	Ocak Şubat Mart Nişan Mayιs Hazιran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasιm Aralιk	Gulemíl Malkoshán Márta Lôshko ‘Echko Tódorofsken Marínsken Yágus Rúen Dimitrófsken Κásam Nikúlitsa