ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΜΑΚΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΜΑΚΩΝ ΠΟΜΑΚΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΠΟΜΑΚΟΧΩΡΙΑ ΞΑΝΘΗΣ ΒΙΝΤΕΟ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΡΘΡΑ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ ΓΛΑΥΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΜΑΚΙΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΣΜΙΝΘΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΜΑΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΘΡΑΚΗ ΔΗΜΑΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΜΥΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΜΑΚΙΚΗΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΕΧΙΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΕΚΛΟΓΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΩΡΑΙΟΝ ΚΙΜΜΕΡΙΑ ΜΑΝΤΑΙΝΑ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΣ ΠΟΜΑΚΩΝ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΠΡΟΣΗΛΙΟ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΠΟΜΑΚΟΙ ΘΕΡΜΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΣΑΤΡΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΕΜΕΝΗ ΧΑΡΤΕΣ ΚΟΤΥΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΦΥΣΗ ΑΣΚΥΡΑ ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ ΜΟΥΦΤΕΙΑ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΠΑΧΝΗ ΛΙΒΑΔΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΑΛΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΡΟΔΟΠΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ ΓΟΡΓΟΝΑ ΚΕΧΡΟΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΜΑΚΩΝ ΑΙΜΟΝΙΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΘΙΜΑ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΙ ΙΣΛΑΜ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΚΟΤΙΝΟ ΚΥΚΝΟΣ ΜΕΔΟΥΣΑ ΜΗΤΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ MYKH ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΕΡΑΝΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΚΑΡΔΑΜΟΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΟΜΑΚΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΤΑΝΗ ΛΙΒΑΣ ΜΕΛΙΒΟΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΠΕΚΤΑΣΙΣΜΟΣ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΠΟΡΤΑ ΡΕΥΜΑ ΡΟΜΑ ΡΟΥΣΣΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΜΑΚΩΝ ΓΛΑΥΚΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗ ΛΩΖΑΝΝΗΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΧΛΟΗ ΑΙΩΡΑ ΑΚΡΑΙΟΣ ΑΛΙΚΟΧΩΡΙ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΒΑΚΟΥΦΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΙΑΛΙΣΤΕΡΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΙ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΖΑΓΑΛΙΣΑ ΖΑΦΕΙΡΙΟ ΖΟΥΜΠΟΥΛΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΠΝΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΕΤΙΚΙΟ ΚΙΔΑΡΙΣ ΚΙΡΡΑ ΚΟΥΖΙΝΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΜΕΓΑΛΟΧΩΡΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΥΡΤΙΣΚΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΟΡΓΑΝΗ ΠΕΛΕΚΗΤΟ ΠΛΑΓΙΑ ΠΡΙΟΝΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ Πάχνη ΡΥΜΗ ΣΕΛΕΡΟ ΣΙΔΗΡΟΧΩΡΙ ΣΙΡΟΚΟ ΣΟΥΝΙΟ ΣΩΣΤΗΣ ΤΑΞΙΔΙΑ ΤΕΜΕΝΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΥΔΡΟΧΩΡΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ ΧΡΥΣΟ

Κυριακή, 13 Φεβρουαρίου 2011

Τραγούδια από τα Άσκυρα και τα Κιμμέρια (στίχοι και μετάφραση)




ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΤΩΝ ΠΟΜΑΚΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ
ΑΠΟ ΤΑ ΚΙΜΜΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΣΚΥΡΑ Ν.ΞΑΝΘΗΣ


1. Glôday mu, gloday, lûbe - Κοίτα με, κοίτα με, αγάπη μου [τραγούδι: Οκάν Σοφτά – Κιμμέρια - Βασιλικά] – 4.27
2. Fatmínka navón na vótri - H μικρή Φατμέ μέσα έξω [τραγούδι: Αϊντίν Μπογιάρ – Κιμμέρια - Λιβάδι] – 1.40
3. Te gi so vaspréli - Τον σταμάτησαν [τραγούδι-καβάλι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 3.30
4. Slóntse sa zbíra i pribíra - Ο ήλιος πάει να βασιλέψει [τραγούδι: Φεράτ Αλή Αφέντη - Άσκυρα] 3.42
5. Da znáyish, máyko, i da chúyish - Να ξέρεις, μάνα και να ακούς [τραγούδι: Χασάν Μπογιάρ – Λιβάδι Κιμμερίων] 3.60
6. Trimína brátye - Τρία αδέλφια [γκάιντα: Φεράτ Αλή Αφέντη-Άσκυρα] 2.25
7. Trimína brátye - Τρία αδέλφια[τραγούδι: Φεράτ Αλή Αφέντη-Άσκυρα] 6.56
8. Yóyde, lûbe, yódvedi mo - Άϊντε , αγάπη μου, πήγαινέ με [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 0.48
9. Mómka sédi na kráy réko- Κορίτσι κάθεται στην άκρη στο ποτάμι [τραγούδι: Φεράτ Αλή Αφέντη - Άσκυρα] 2.40
10. Mómka sédi na kráy réko - Κορίτσι κάθεται στην άκρη στο ποτάμι [διπλή φλογέρα (τσιφτλεμές): Φεράτ Αλή Αφέντη - Άσκυρα] 2.15
11. Mómka sédi na kráy réko - Κορίτσι κάθεται στην άκρη στο ποτάμι [γκάιντα): Φεράτ Αλή Αφέντη - Άσκυρα] 2.09
12. Yofchér sédi - Τσοπάνος κάθεται [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 3.55
13. Yofchér sédi - Τσοπάνος κάθεται [καβάλι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 4.51
14. Yofchér si yu pásal - Βοσκός βοσκούσε[τραγούδι: Αίντίν Μπογιάρ – Κιμμέρια - Λιβάδι] 3.02
15. Na drum légnai - Στο δρόμο ξάπλωσα [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 1.24
16. Légna lûbi razboléso - Ξάπλωσε η αγάπη μου αρρώστησε [τραγούδι-καβάλι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 6.39
17. Zadálï so so i podálï - Ξεπρόβαλαν και πλησιάζουν [τραγούδι: Φεράτ Αλή Αφέντη - Άσκυρα] 4.53
18. Momíche, kúzum, yóbafka - Κοριτσάκι, μάτια μου, ομορφούλα μου [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 1.30
19. Púkni so trésni, momína máyko - Ράγισε, σκάσε, του κοριτσιού μητέρα [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 1.25
20. Rádo, Rádo, béla Rádo - Ράντο, Ράντο, άσπρη Ράντο [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 2.00
21. Momá ye mómo rodíla - Κορίτσι κορίτσι γέννησε [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 0.57
22. Kukavíchkana kukóva - Ο κούκος λαλεί [τραγούδι: Φεράτ Αλή Αφέντη - Άσκυρα] 1.58
23. Béla sam béla yunáche - Άσπρη είμαι, άσπρη παλικάρι [τραγούδι-καβάλι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων] 5.00
24. Predinéyte. mómkï, predinéyte - Γνέθετε, κοριτσάκια, γνέθετε [τραγούδι: Χαλήλ Σοφτά – Βασιλικά Κιμμερίων-
τουμπερλέκι: Οκάν Σοφτά – Κιμμέρια] 1.51



Στίχοι των τραγουδιών






1. Glôday mu, gloday, lûbe

- Glôday, mu glôday, lûbi
Glôday mu, glôday
Glôday mu, glôday, éi pórvo lûbi
Búgin som háytus.

Búgin som haytús, lûbi
Búgin som haytús,
Búgin som haytús, ái pórvo lûbi
Yútri mu néma.

Ya útre shta ídom, lûbi
Ya útre shta ídom,
Ya útre shta ídom, ái pórvo lûbi
Na i Bílin gráda.

Na i Bílin gráda, lûbi
Na i Bílin gráda,
Na i Bílin gráda, ái pórvo lûbi
Ker da keróvom.

Rótsai purótsai, lûbi
Rótsai purótsai,
Rótsai purótsai, éi pórvo lûbi
Kaná da ti kúpem?

- Kúpei me kúpe, lûbi
Kúpei me, kúpe,
Kúpei me, kúpe, éi pórvo lûbi
Yaltónen yúshnek.

Yaltónen yúshnek, lûbi
Yaltónen yúshnek,
Yaltónen yúshnek, éi pórvo lûbi
Bélo i belílo.

Bélo i belílo, lûbi
Bélo i belílo,
Bélo i belílo, éi pórvo lûbi
Chervéno i chervenílo.

Da so bagrósham, lûbi
Da so bagrósham,
Da so bagrósham, éi pórvo lûbi
Da ti som béla.

Da ti som béla, lûbi
Da ti som béla,
Da ti som béla, éi pórvo lûbi
Da ti som i kámatna.

- Ya útre pódem, lûbi,
Ya útre pódem,
Ya útre pódem, éi pórvo lûbi
Nai Bílin gráda.

Nai Bílin gráda, lûbi
Nai Bílin gráda,
Nai Bílin gráda, éi pórvo lûbi
Ker da keróvom.

Ker da keróvom, lûbi
Ker da keróvom,
Ker da keróvom, éi pórvo lûbi
Mómï da gálem.

Mómï da gálem, lûbi
Mómï da gálem,
Mómï da gálem, éi pórvo lûbi.
- Zdrávo da ídish.

Pak le ku ídish, lûbi
Pak le ku ídish,
Mómï da gálish, éi pórvo lûbi
Bólnu da dóydish.

Κοίτα με, κοίτα με, αγάπη μου
[4:27]

- Κοίτα με κοίτα με, αγάπη μου
Κοίτα με, κοίτα με
Κοίτα με, κοίτα με, έι πρώτη μου αγάπη
Σήμερα είμαι εδώ.

Σήμερα είμαι εδώ, αγάπη μου
Σήμερα είμαι εδώ
Σήμερα είμαι εδώ, άι πρώτη μου αγάπη
Αύριο δεν είμαι.

Αύριο θα πάω, αγάπη μου
Αύριο θα πάω
Αύριο θα πάω, πρώτη μου αγάπη
Στο Βελιγράδι.

Στο Βελιγράδι, αγάπη μου
Στο Βελιγράδι
Στο Βελιγράδι, πρώτη μου αγάπη
Λεφτά να κερδίσω

Λέγε, παράγγειλε, αγάπη μου
Λέγε, παράγγειλε,
Λέγε, παράγγειλε, πρώτη μου αγάπη
Τι να σου αγοράσω;

- Αγόρασέ μου, αγάπη μου
Αγόρασέ μου, αγόρασε
Αγόρασέ μου, αγόρασε, πρώτη μου αγάπη
Χρυσό σκουλαρίκι.

Χρυσό σκουλαρίκι, αγάπη μου
Χρυσό σκουλαρίκι
Χρυσό σκουλαρίκι, πρώτη μου αγάπη
Και άσπρη πούδρα.

΄Ασπρη πούδρα, αγάπη μου
Άσπρη πούδρα
Άσπρη πούδρα, πρώτη μου αγάπη
Και πούδρα κόκκινη.

Για να βαφτώ, αγάπη μου
Για να βαφτώ
Για να βαφτώ, πρώτη μου αγάπη
Να σου είμαι άσπρη.

Να σου είμαι άσπρη, αγάπη μου
Να σου είμαι άσπρη
Να σου είμαι άσπρη, πρώτη μου αγάπη
Να σου είμαι όμορφη.

- Εγώ αύριο πάω, αγάπη μου
Εγώ αύριο πάω
Εγώ αύριο πάω, πρώτη μου αγάπη
Στο Βελιγράδι.

Στο Βελιγράδι, αγάπη μου
Στο Βελιγράδι
Στο Βελιγράδι, πρώτη μου αγάπη
Λεφτά να κερδίσω.

Λεφτά να κερδίσω, αγάπη μου
Λεφτά να κερδίσω
Λεφτά να κερδίσω, πρώτη μου αγάπη
Κορίτσια να αγαπώ.

Κορίτσια να αγαπώ, αγάπη μου
Κορίτσια να αγαπώ
Κορίτσια να αγαπώ, πρώτη μου αγάπη.
- Υγιής να πας.

Αλλά αν πας, αγάπη μου
Αλλά αν πας,
Κορίτσια ν’ αγαπήσεις, πρώτη μου αγάπη
Άρρωστος να έρθεις.


2. Fatmínka navón na vótri

Fatmínka navón na vótri
Bâlï rachínkï kórshase (2)
Búrmï* i porstínï trusháshï (2)
-Mólchi mi mólchi Fatmínku. (2)
Íshimi náy góru zelénu
Náysimi vódu studénu(2)
Yumíshime kánu chervénu. (2)
Náysimi mérmer kamínä (2)
Strúshisim búrmï i porstíni (2)
I yutkachíshim altónen yushniák
Yúshnákïni máyku as vrúgni.


H μικρή Φατμέ μέσα έξω
[1:40]

Η μικρή Φατμέ μέσα έξω
Άσπρα χεράκια έκοβε
Βέρες και δαχτυλίδια έσπαγε
- Σώπα, σώπα, μικρή Φατμέ
Θα πάμε στο πράσινο βουνό
Θα βρούμε κρύο νερό
Θα πλύνουμε το κινά το κόκκινο
Θα βρούμε μαρμάρινη πέτρα
Θα σπάσουμε βέρες και δαχτυλίδια
Θα ξεκρεμάσουμε τα χρυσαφένια σκουλαρίκια
Τα σκουλαρίκια, μάνα, μαζί με αλυσιδίτσες.


3. Te gi so vaspréli

Te gi so vaspréli
Dolo-séltskï momi, mámo
Dolo-séltskï momi,

Ι moitártskana* Fátma, mámo
Ι moitártskana Fátma, mámo
Yúrnana Alíe.

Yúrnana Alíe
Yúrnana Alíe, mámo
Imámtska dastíre.

Néma ne da dóyde
Néma ne da dóyde, mámo
Te gi so vaspréli.

Dolo-séltskï mómï, mámo (2)
Faf dólnene gradínkï.

Dólu af dólne gradínkï
Dólu af dólne gradínki, mámo
Pot zelén tsentráfel.

Pot zelén tsentráfel,
Pot zelén tsentráfel, mámo
Pot yalán karámfil.

Pot yalán karámfil
Pot yalán karámfil, mámo
Pot zelén bosílek.

Néma ne da dóyde,
Néma ne da dóyde, mámo
Te gi so vaspréli.


Τον σταμάτησαν
[3.30]

Τον σταμάτησαν
Κάτω-χωριατοπούλες, μάνα
Κάτω-χωριατοπούλες.

Και του προέδρου (η κόρη), η Φατμέ, μάνα
Και του προέδρου (η κόρη), η Φατμέ
Tης Γιουρκέ η κόρη, η Αλιέ

Tης Γιουρκέ η κόρη, η Αλιέ
Tης Γιουρκέ η κόρη, η Αλιέ, μάνα
Του ιμάμη η κόρη.

Δεν πρόκειται να έρθει
Δεν πρόκειται να έρθει, μάνα
Τον σταμάτησαν.

Κάτω-χωριατοπούλες, μάνα
Κάτω, κάτω στους κήπους.

Κάτω, κάτω στους κήπους
Κάτω, κάτω στους κήπους, μάνα
Κάτω από πράσινη τριανταφυλλιά.

Κάτω από πράσινη τριανταφυλλιά
Κάτω από πράσινη τριανταφυλλιά, μάνα,
Κάτω από βυσσινί γαρύφαλλο.

Κάτω από βυσσινί γαρύφαλλο.
Κάτω από βυσσινί γαρύφαλλο, μάνα
Κάτω από τον πράσινο βασιλικό.

Δεν πρόκειται να έρθει
Δεν πρόκειται να έρθει, μάνα
Τον σταμάτησαν.



4. Slóntse sa zbíra i pribíra

Slóntse sa zbíra i pribíra
Yunák so zbíra i tórnova (2)
Da shte da íde na devóyko
Devóyka go yo zóvala (2)
Devóyka kráva dayésho (2)
Drébnï terchínkï láchesho. (2)
- Selém aléykim, devóyko (2)
- Aléykim selám, yunáchye (2)
Flézi na vótre yunáchye (2)
Konákon ti sam pοstlála (2)
Kahvyónon ti som svárila (2)
Tütûnon ti som zdróbila (2)
Tsigári ti som návila. (2)
- Ni flízam Yáisho na vátre
Ni píyom Yáisho kahvyóno (2)
Ni páliom Yáisho tsigári.
Shtem da mínam yotús na dólu
Yotús na dólu niz zelénene chayírye.
Ni zelénene chayírye támu mi yíma zhólto dúlyo
Támu mi yíma zhólto dúlyo
Ye sho da tróskam gi ti da zbírash
Ye shta ti métam kítarchóta
Kítarchóta i kanterítska.


Ο ήλιος πάει να βασιλέψει
[ 3:42]

Ο ήλιος πάει να βασιλέψει
Ο αγαπημένος ξεκινάει να φύγει
Για να πάει στην αγαπημένη του
Η αγαπημένη του τον προειδοποιεί
Η αγαπημένη του αγελάδα άρμεγε
Μικρά μοσχαράκια διαχώριζε (από τα μεγάλα).
- Γεια σου αγαπημένη
- Γεια σου αγαπημένε μου
Μπες μέσα αγόρι
Το αρχοντικό το έχω στρώσει
Καφέ σου έχω ετοιμάσει
Καπνό σου έχει κόψει
Το τσιγάρο σου έχω στρίψει.
- Δε μπαίνω, Αϊσέ, μέσα
Δεν πίνω, Αϊσέ, τον καφέ
Δεν ανάβω τσιγάρο
Εγώ θα μείνω εδώ κάτω
Εδώ κάτω κοντά στο πράσινο λιβάδι
Στο πράσινο λιβάδι εκεί που έχει μυρωδάτο κυδώνι
Εκεί που έχει μυρωδάτο κυδώνι
Εγώ θα τινάξω τα κυδώνια εσύ να τα μαζέψεις
Εγώ θα σου βάλω κλαράκια με καρπούς
Κλαράκια με καρπούς μαζεμένα πάνω στο κλαδί.



5. Da znáyish, máyko, i da chúyish

Da znáyish, máyko, i da chúyish
Kakvó so gláse iznóse (2)
Pu visókono planíne. (2)
Da li so dο dva nivéstï (2)
I li so do dva kaválï?
Ni béu do dva nivéstï
Ni béu do dva kaválï
Yem si bi samá nivésta
Za devérkasi plácheshï. (2)
- Stáni mi stáni devírko (2)
Vrit yofchérni shta dóno raspúsnau (2)
Vrit yofchérni kaválï razheléu
- Kak da si stánu, nivéstu
Mïne yu zíme priyóla (2)
Snásku mi mráfkï ploináu (2)
Yochínkï mi zmíyi yispíu (2)
Perchésha mi píltskovi gnázdu yizvíu.
Kak da si stánu nivéstu?
Mîne yu zíme priyóla.



Να ξέρεις, μάνα και να ακούς
[3:60] – τραγούδι για το θάνατο

Να ξέρεις, μάνα και να ακούς
Τι φωνή βγαίνει
Από το ψηλό βουνό.
Μήπως είναι από δυο νύφες
Ή μήπως από δυο καβάλια;
Ούτε από δύο νύφες
Ούτε από δυο καβάλια
Αλλά εγώ είμαι μία και μόνο νύφη
Για το παλικάρι της έκλαιγε.
- Σήκω, σήκω, παλικάρι
Όλοι οι βοσκοί αμόλησαν τα κατσίκια
Όλοι οι βοσκοί καβάλια σφύριζαν.
- Πώς να σηκωθώ, νύφη
Εμένα το χώμα με πήρε.
Το κορμάκι μου μυρμήγκια γέμισε
Τα ματάκια μου φίδια τα ήπιαν
Στο μαλλί μου έκαναν φωλιές τα πουλιά.
Πώς να σηκωθώ, νύφη;
Εμένα το χώμα με πήρε.




7. Trimína brátye

Trimína brátye gráda gradého
Dnéskom yo grádyöt nóshnom sο tári.
- Brátyele, brátye, trimínka brátye,
Kurbáne íshte, kurbáne shtem gi vídime.
Brátyele, brátye, trimínka brátye,
Kómune dóyde pórvono lûbe
Ránko da dáy, progímko da donése
Néye shte vgrádime sredé temélion
Sredé temélion, sredé gredónam.
Zadála so yo, podála so yo
Hyurké kadóna, Stabúl gelína.
* - Koláy gelévu, trimína brátye!
* - I Alláh razóla Hyurké kadóna!
- Yóti mi pláchesh pórvichko lûbe? (2)
- Kak da ne pláchom Hyurkyó kadóna?
Yizgubíl si som srébaran pórsten
Yizgubíl si som srébaran pórsten sredé temélion
Yizgubil si som teléno chévryo sredé gredóno.
- Ne móy mi pláka, pórvichko lûbe
Nîye shte namérime srébaran pórsten
Srébaran pórsten, téleno chévryo.
Vasúka mu so vasprióti mu so Hyurké kadóna
Da si mu íshte srébaran pórsten
Srébaran pórsten, téleno chévryo.
- Brátyele brátye, trimínka brátye
Fatáyte yo, vgradáyte yo
As mermér tashalárï
Sredé temélien, sredé gredóno!
- Brátyele brátye, trimínka brátye
Púsnite mo, brátyele!
Ye som yostíla máchko deténtse
Máchko deténtse razvítko mi yo
Razvítko mi yo pak ne povítko.
- Ne móy mi pláka, pórvichko lûbe!
S’ róko ti máhna «nadzát so vórni»
Tï mi so yishkúpem, po nabarzhévash.
S’ óko ti mîgna «nadzát so vórni».
Τï mí so i yishkúpem, po natarchévash.
- Υe si mi rékol gládnï yostánate
Υe si mi rékol za vódo zagoréhte.
- Ne móy mi pláka, pórvichko lûbe!
Nîye shte mu náydeme drúchko maychínko
Te shte go póviye, te shte go zahráni
Te shte mu stóri létvo lyulchínko i te shte go zalülé
I to shte da réche «Te si mo máyka i zalülé».




Τρία αδέλφια
[6:56] Πομάκικη παραλλαγή «Του γεφυριού της Άρτας»

Τρία αδέλφια τοίχο χτίζανε
Τη μέρα τον χτίζουν το βράδυ γκρεμίζεται.
- Αδελφάκια μου, αδέλφια, τρία αδέλφια
Θυσία θέλει, θυσία θα του κάνουμε.
Αδελφάκια μου, αδέλφια, τρία αδέλφια
Όποιου του έρθει η πρώτη αγάπη
Νωρίς να δώσει, πρωινό να φέρει
Αυτή θα εντοιχίσουμε στη μέση του θεμέλιου
Στη μέση του θεμέλιου, στη μέση του τοίχου.
Ξεκίνησε, ξεπρόβαλε
Η όμορφη Χιουρκέ, νύφη από την Πόλη.
* - Καλή ευκολία, τρία αδέλφια!
* - Ο Θεός μαζί σου, όμορφη Χιουρκέ!
- Γιατί μου κλαις, πρώτη μου αγάπη;
- Πώς να μην κλαίω, όμορφη Χιουρκέ;
- Έχασα το μεσαίο δαχτυλίδι
Έχασα το μεσαίο δαχτυλίδι στη μέση του θεμέλιου
Έχασα συρματοκέντητη μαντίλα στη μέση του τοίχου.
- Μη μου κλαις, πρώτη μου αγάπη
Εμείς θα σου βρούμε το μεσαίο δαχτυλίδι
Το μεσαίο δαχτυλίδι, τη συρματοκέντητη μαντίλα.
Το μανίκι σήκωσε, το φόρεμα σήκωσε η όμορφη Χιουρκέ
Για να ψάξει να του βρει το μεσαίο δαχτυλίδι
Το μεσαίο δαχτυλίδι τη συρματοκέντητη μαντήλα.
- Αδελφάκια, αδέλφια, τρία αδέλφια
Πιάστε την, εντοιχίστε την
Με μαρμαρένιες πέτρες
Στη μέση του θεμέλιου, στη μέση του τοίχου!
- Αδελφάκια, αδέλφια, τρία αδέλφια
Αφήστε με, αδελφάκια!
Έχω αφήσει μικρό παιδάκι
Μικρό παιδάκι, μου είναι αφάσκιωτο.
Μου είναι αφάσκιωτο, μου είναι ξεσκέπαστο.
- Μη μου κλαις, πρώτη μου αγάπη!
Με το χέρι σου έγνεψα «πίσω γύρισε»
Σε ειδοποίησα, εσύ πιο πολύ βιάστηκες.
Με το μάτι σου έγνεψα «πίσω γύρισε»
Σε ειδοποίησα, εσύ πιο πολύ επιτάχυνες.
- Μου είχες πει πως πεινασμένοι μείνατε.
Μου είχες πει πως για νερό διψάγατε.
- Μη μου κλαις, πρώτη μου αγάπη!
Εμείς θα του βρούμε άλλη μανούλα,
Αυτή θα το φασκιώσει, αυτή θα το ταΐσει
Αυτή θα του κάνει πλαγιαστή κούνια κι αυτή θα το κουνήσει
Κι αυτό θα πει: «Αυτή είναι η μάνα μου που με κουνάει».


8. Yóyde, lûbe, yódvedi mo

Yóyde, lûbe, yódvedi mo
’séna i máykoti, vre, pórva i góska
She to chékom, vre lûbe, na vors pénjüre
Yéla lûbe do vécha
She to chékom, vre, na vors pénjer
Som nalâla pet kikúshki
Rúeno véinο som nalâla
Yóyde, lûbe, áyde, lûbe,
Sha to yódvedo ’sána i máykoti
Pórva i góshka
She to chékom, vre, na vors pénjerkani.


Άϊντε , αγάπη μου, πήγαινέ με[ 0:48]

Άϊντε , αγάπη μου, πήγαινέ με
Τώρα στη μάνα σου, βρε πρώτη μου χήνα (αγάπη μου).
Θα σε περιμένω, βρε αγάπη μου έξω στο παραθύρι
Έλα, αγάπη μου το βράδι
Θα σε περιμένω, βρε, έξω από το παραθύρι
Σου έχω γεμίσει πέντε κότες
Άφθονο κρασί σου έχω γεμίσει
Άϊντε, αγάπη μου, άϊντε, αγάπη μου
Θα σου φέρω τώρα και στη μάνα σου
Πρώτη χήνα
Θα σε περιμένω, βρε, έξω απ’ το παραθύρι.



9. Mómka sédi na kráy réko

Mómka sédi na kráy réko
Na kráy réko na bel kámen.
F’ róko dárzhi yogledálo (2)
Da si yogléva bélko lítse. (2)
Bélko lítse i chérnï yóchi
Chérnï yóchi i bélko lítse.
- Lítse, lítse, bélko lítse.
Kói shte vámi da vu zíma
Yéli yunák yéli zdovés?
Yóchi, yóchi, chérni yóchi
Kói shte vámi da vu zíma
Yéli yunák yéli zdóves?
- Ni be yúnak ni ye zdovés
Yam privári chórno zéme
Chórno zéme, mrásna zéme.
Zémyo, zémyo, mrásno zémyo
To yizmávi pórvo lûbe.
Pórvo lûbe i pórvo sévdo.
To shte gníye chérni yóchi (2)
Chérni yóchi i bélko lítse.
To shte gníye chérni yóchi
I ténka snáska.



Κορίτσι κάθεται στην άκρη στο ποτάμι
[2.40] τραγούδι για το θάνατο

Κορίτσι κάθεται στην άκρη στο ποτάμι
Στην άκρη στο ποτάμι, σε άσπρη πέτρα.
Στα χέρια κρατάει καθρέφτη
Για να κοιτάζει το άσπρο πρόσωπό του.
Το άσπρο πρόσωπο και τα μαύρα μάτια
Τα μαύρα μάτια και το άσπρο πρόσωπο.
- Πρόσωπο, πρόσωπο, άσπρο πρόσωπο
Ποιος εσένα θα πάρει;
Θάναι παλικάρι ή παντρεμένος;
Μάτια, μάτια, μαύρα μάτια
Ποιος εσένα θα πάρει
Θάναι παλικάρι ή παντρεμένος;
- Δεν ήταν παλικάρι ούτε παντρεμένος
Αλλά με πήρε το μαύρο χώμα
Μαύρο χώμα, σκοτεινό χώμα.
Χώμα, χώμα, σκοτεινό χώμα
Αυτό ξεγέλασε την πρώτη αγάπη.
Την πρώτη αγάπη και τον πρώτο έρωτα.
Αυτό θα σαπίσει τα μαύρα μάτια
Τα μαύρα μάτια και το άσπρο πρόσωπο
Αυτό θα σαπίσει τα μαύρα μάτια
Και το λεπτό κορμάκι.




12. Yofchér sédi

Yofchér sédi i pasé i po kráy morénu
Móma si sidé f’ serdé murénu
Táy si so móli: zémi mu, zémi
Zémi mu, zémi, drágï yofchéri.
-Kak da to zémom, drága divóiku
Chim agî si némum kóshto zgradénu. (2)
- Zémi mu, zémi, drágï yofchéri
Léti si sídime pot zhóltono dúle
Zími shim sídime pot vítono yélo.
Táy si shim ródi, málono déte
Málono déte, léi kopiléntsi
Léi kopiléntsi, léi momichéntsi.
Táy she mi kára na raspót, na drum
Na raspót, na drum
Táy si she mi zamínot Gümüjínovléni
Táy si shi mi prúda málono déte. (2)
Táy si shi mi kúpi kóshto zgradénko.


Τσοπάνος κάθεται
[ 3:55] παραλλαγή του τραγουδιού αρ. 14

Τσοπάνος κάθεται στην άκρη της θάλασσας
Κορίτσι κάθεται στη μέση της θάλασσας
Αυτή τον παρακαλεί: Πάρε με, πάρε
Πάρε με, πάρε, λατρεμένε μου τσοπάνη.
- Πώς να σε πάρω, λατρευτή μου κοπελιά
Αφού δεν έχω σπίτι χτισμένο.
- Πάρε με, πάρε, λατρεμένε μου τσοπάνη
Το καλοκαίρι θα καθόμαστε κάτω από την κίτρινη κυδωνιά
Το χειμώνα θα καθόμαστε κάτω από το φουντωτό έλατο.
Θα κάνουμε ένα μικρό παιδί
Μικρό παιδί, είτε αγόρι
Είτε αγόρι, είτε κορίτσι.
Αυτό θα το πάμε στο σταυροδρόμι, στο δρόμο
Στο σταυροδρόμι, στο δρόμο
Μήπως και περάσουν Κομοτηναίοι
Να τους πουλήσουμε το μικρό παιδί
Να αγοράσουμε σπιτάκι χτισμένο.




14. Yofchér si yu pásal

Yofchér si yu pásal yu ku kráy murénu
Móma si síde af serdé murénu.
Ta i si yu úmol: Zémi mu, zémi,
Zémi mu, zémi, drágï ofchéru.
- Chim kak da tu zému, drága divóyku?
Chim yagí si nému kóshtu yogradénu (2)
Kóshtu yogradénu, jánim, lúzesh livádi.
- Zémi mu, zémi, drágï yofchére
Létim shi sidíme put zhóltune dúle. (2)
Zímim shi sidíme put vítono yélo.
I sha si deródeme, jánim, málnono déte
Léi kopilóntsi, léi mómichóntsi.
I sha si da ídimi, jánim, na drum, na ráspot
I sha mu de stórimi, jánim, létvono lûlko (2)
I sha si di zamínot, jánim, Gümüjünuvléni. (2)
I sha si di prúdeme, jánim, málnono déti. (2)
Léi kopilóntsi, jánim, le i momichóntsi.
I sha si di kúpime, jánim, kóshto yogradénu
Kóshto yugradénu, jánim, lúzesh livádi.


Βοσκός βοσκούσε[3:02] παραλλαγή του τραγουδιού αρ. 12

Βοσκός βοσκούσε στην άκρη του πελάγους
Κορίτσι κάθονταν στη μέση στο πέλαγος
Αυτή παρακαλούσε: Πάρε με, πάρε,
Πάρε με, πάρε, αγαπημένε βοσκέ.
- Και πώς να σε πάρω, αγαπημένη κοπελιά;
Αφού δεν έχω σπίτι χτισμένο
Σπίτι χτισμένο, ψυχή μου, λιβάδια με αμπέλια.
- Πάρε με, πάρε, αγαπημένε βοσκέ.
Το καλοκαίρι θα καθόμαστε κάτω απ’ την κίτρινη κυδωνιά.
Το χειμώνα θα καθόμαστε κάτω από το φουντωμένο κλήθρο.
Και θα γεννήσουμε, ψυχή μου, μικρό παιδί
Είτε αγόρι είτε κορίτσι.
Και θα πάμε, ψυχή μου, στο δρόμο, στο σταυροδρόμι
Και θα του κάνουμε, ψυχή μου, πλαγιαστή κούνια
Και θα περάσουνε ψυχή μου, Κομοτηναίοι
Και θα πουλήσουμε, ψυχή μου, το μικρό παιδί
Είτε αγόρι είτε κορίτσι.
Και θ’ αγοράσουμε, ψυχή μου, σπίτι χτισμένο
Σπίτι χτισμένο, ψυχή μου, λιβάδια με αμπέλια.



15. Na drum légnai

Na drum légnai, mámo, na drum légnai
Son mi dóyde, mámo, yenná móma.
Káto légnai, mámo, chim zaspái
Son mi dóyde, mámo, yenná móma. (2)
Yokîchena, mámo, yogîzdena.
Em so sméy, mámko, em mu gláda
Son mi dóyde, mámo, yénna móma.
Yókïchena, mámo, yogïzdéna
Káto légnai mámo, chim zaspái.




Στο δρόμο ξάπλωσα[1:24]

Στο δρόμο ξάπλωσα, μάνα, στο δρόμο ξάπλωσα
Στον ύπνο μου ήρθε, μάνα, ένα κορίτσι,
Καθώς ξάπλωσα, μάνα, και ενώ μ’ έπαιρνε ο ύπνος
Στον ύπνο μου ήρθε, μάνα, ένα κορίτσι,
Ανθοστόλιστο, μάνα, ομορφοντυμένο.
Εμ μου χαμογελάει, μανούλα, εμ με κοιτάει
Στον ύπνο μου ήρθε, μάνα, ένα κορίτσι,
Ανθοστόλιστο, μάνα, ομορφοντυμένο.
Καθώς ξάπλωσα, μάνα, και ενώ μ’ έπαιρνε ο ύπνος.



16. Légna lûbi razboléso

Légna lûbi razboléso
Ya shte yotívom da ye vídem (2)
Da ye vídem, da ye pîtom.
Kákva yúkot* puíshkale
Chi si puyíshka mómtska yúkus (2)
Mómtska yúku, zhólto dúle.
Zhólto dúle tri godíntsko
I yábalko Τsalingrádsko (2)
Chórno grózdi neridéntsku.
Vórknali yúnak bórzha kóne
Ta ye bíshol dévet selá.
Vórknali yúnak bórzha kóne
Ta ye bíshol dévet selá.
Chi yunáshol mómtska yúkut
Mómtska yúku, zhólto dúle
Zhólto dúle tri godíntsko
I yábalko Τsalingrádsko. (2)
Chórno grózdi neridéntsko.
Vórknali yúnak bórzha kóne
Ye gï doshól sréstu sélo
Chi yi srésnal da ye nósi.
- Yanîs si dávom yóstayti so (2)
Dvash si dávom, snémi tíye (2)
Trish si dávom i ótkriti ye.
- Méni, méni, vre yunáche
Vre yunáche, vre budálu.
Nel si vídval mómtsko lítsi
Mómtsko lítsi puskreptsánu (2)
Chórni yóchi pumaglédnï
Dlôgo kóso primaynáta
Ténko snásku puvaléno (2)
Méni, méni, vre yunáchi
Vre yunáchi, vre budála
Nel si gi vídval mómtsko lítsi?



Ξάπλωσε η αγάπη μου αρρώστησε
[6:39] τραγούδι για το θάνατο

Ξάπλωσε η αγάπη μου αρρώστησε
Εγώ θα πάω να τη δω
Να τη δω, να τη ρωτήσω
Τι είδους γιατρικό ήθελε
Και αυτή ήθελε το γιατρικό του κοριτσιού
Γιατρικό κοριτσιού, κίτρινο κυδώνι
Κίτρινο κυδώνι τριών χρονών
Και μήλο από το Τσάλινγκραντ
Μαύρα σταφύλια απείραχτα (από ακαλλιέργητο χωράφι)
Πήρε στροφή το παλικάρι σε γρήγορο άλογο
Και πήγε στα ενιά χωριά
Πήρε στροφή το παλικάρι σε γρήγορο άλογο
Και πήγε στα ενιά χωριά
Και βρήκε του κοριτσιού το φάρμακο
Του κοριτσιού το φάρμακο, κίτρινο κυδώνι
Κίτρινο κυδώνι τριών χρονών
Και μήλο από το Τσάλινγκραντ
Μαύρα σταφύλια απείραχτα (από ακαλλιέργητο χωράφι).
Πήρε στροφή το παλικάρι σε γρήγορο άλογο
Και το έστριψε προς το απέναντι στο χωριό
Και τους συνάντησε να την κουβαλάνε [πεθαμένη]
- Μια φορά σας λέω αφήστε την
Δυο φορές σας λέω, πάρτε την
Τρεις φορές σας λέω ανοίξτε την.
- Στάσου, στάσου, βρε παλικάρι
Βρε παλικάρι, βρε ανόητε.
Δεν είδες το κοριτσίστικο πρόσωπο
Κοριτσίστικο πρόσωπο μαραμένο
Μαύρα μάτια σκοτεινιασμένα
Μακριά μαλλιά ριγμένα στο πλάι
Λεπτό κορμάκι ξαπλωμένο
Στάσου, στάσου βρε παλικάρι
Βρε παλικάρι, βρε ανόητε
Δεν είδες κοριτσίστικο πρόσωπο;





17. Zadálï so so i podálï

Zadálï so so i podálï (2)
Gülsûminéne svátove (2)
Nis visókïne planíne (2)
Ni chervénene yérove (2).
’ga si so slélï f’ rékono
Na ízim bélo kyópriyo (2)
Tsiftso so púshkï ispúkalï (2)
Gülsûma háber da dadót.
Ta sa Gülsûm da stáne da so yortósa. (2)
- Gülsûm maychíno dóshteryo (2)
Stáni so, Gûlsüm, yógïzdi
Sas Lïtzéntskoto gïzdílo.
Gülsûm maychíno dóshteryo
Ízlezi Gûlsüm, póvardi
Chi kvo to yídot vaz rékο? (2)
Vrit na bélo átye yéhaho (2)
Vrit so sas fésye s’ pískile (2)
Vrit so sas bélï chürápï.
- Maychínko, stáro maychínko (2)
Yóti mo dáde yeitámu (2)
Kidéno pílche ne hódyot (2)
Kidéno slóntse ne ugíra? (2)
Maychínko, stáro maychínko
Mo to yo, máyko, stánalo
Yot köprüyóna f’rékono
Rékana da ma yadnése (2)
Da mu yizfarnísh F’ Edrínyo,
máyko i f’ kasabóna.
Támu mi yíma mlógu hóje, máyko
Támu shte mi yizvíkot tsift selyóno
Hójena, máyko, i molîne.



Ξεπρόβαλαν και πλησιάζουν[4:53]

Ξεπρόβαλαν και πλησιάζουν
Για τη Γκιουλσούμ προξενητάδες
Από τα ψηλά βουνά
Από τους κόκκινους γκρεμούς.
Όταν βγήκαν στο ποτάμι
Σε ψηλή άσπρη γέφυρα
Δυο τουφεκιές έσκασαν
Στη Γκιουλσούμ είδηση να φέρουν
Η Γκιουλσούμ να σηκωθεί και να ετοιμαστεί.
- Γκιουλσούμ, της μάνας σου κορίτσι
Σήκω, Γκιουλσούμ, ντύσου
Με φορεσιά από τη Λίτζα [Θέρμες]
Γκιουλσούμ, της μάνας σου κορίτσι
Βγες, Γκιουλσούμ, ξεπρόβαλε
Τι σόι άνθρωπος έρχεται από το ποτάμι;
Όλοι άσπρα άλογα καβαλλούσαν
Όλοι φέσια φορούσαν με κρόσια
Όλοι ήταν με άσπρα τσουράπια.
- Μάνα, γριά μάνα
Γιατί με δίνετε εκεί
Όπου τα πουλιά δεν πηγαίνουν
Όπου ο ήλιος δεν ανατέλει;
Μάνα, γριά μάνα
Εγώ είμαι, μάνα, να σηκωθώ
Από τη γέφυρα στο ποτάμι
Το ποτάμι να με πάρει
Να με βγάλεις στην Εντίρνε (Αδριανούπολη)
Μάνα, και στην πόλη.
Εκεί που έχει πολλούς χότζες, μάνα
Εκεί θα με πουν δυο νεκρολογίες απ’ το μιναρέ (salâ)
Ο χότζας , μάνα, και ο μουλάς.




18. Momíche, kúzum, yóbafka

- Momíche, kúzum, yóbafka*
Néma le, máyko, túkana?
-Néma yo néma, yunáche
Máykate ti devá túka na góri.
Máykateti te vas planinóno na góre
Zeléno tütûn da kupé (2)
Chórnï cheréshkï da beré.
Sônni so móli, yunáche (2)
Véykana da so prikórshe (3)
Ta i danó so máyka i primázi
Ta i da stánot dvamína, dvamíno
Danó so i máyka primáze.



Κοριτσάκι, μάτια μου, ομορφούλα μου
[1:30]

- Κοριτσάκι, μάτια μου, ομορφούλα μου
Η μάνα δεν είναι εκεί;
- Δεν είναι, δεν είναι, παλικάρι
Η μάνα είναι εκεί ψηλά
Η μάνα είναι στο βουνό ψηλά
Πράσινο καπνό να τσαπίσει
Μαύρα κεράσια να μαζέψει.
Κάθισε και παρακάλα, παλικάρι
Το κλαρί να σπάσει
Μακάρι η μάνα να πέσει
Και οι δυο μας να παρθούμε, οι δυο μας
Μακάρι η μάνα να σκοτωθεί.




19. Púkni so trésni, momína máyko

Púkni so trésni, momína máyko
Momína máyko, momín bubáyko.
Nel ta ti máveme ta ti zémeme pórvoto dóshter
Pórvoto doshtírko na sámo pláden
Na sámo pláden, na sámo pláden, na yásno slóntsi?
Púkniso trésni, momína máyko
Momína máyko, momín bubáyko.
Nel ta ti zéimi zelénoto píle
Zelénoto píle, na sámo pláden.
Na sámo pláden, na sámo pláden, na yásno slóntsi?



Ράγισε, σκάσε, του κοριτσιού μητέρα
[1:25] – νυφιάτικο τραγούδι

Ράγισε, σκάσε, του κοριτσιού μητέρα
Του κοριτσιού μητέρα, του κοριτσιού πατέρα
Δε σε ξεγελάσαμε να σου πάρουμε την πρώτη σου κόρη
Την πρώτη σου κορούλα μέρα μεσημέρι
Μέρα μεσημέρι, μέρα μεσημέρι, στο λαμπερό τον ήλιο;
Ράγισε, σκάσε, του κοριτσιού μητέρα
Του κοριτσιού μητέρα, του κοριτσιού πατέρα
Δε σου πήραμε το πράσινο πουλί
Το πράσινο πουλί, μέρα μεσημέρι
Μέρα μεσημέρι, μέρα μεσημέρι, στο λαμπερό τον ήλιο;




20. Rádo, Rádo, béla Rádo


Rádo, moré Rádo, béla Rádo
Ti ímash yogledálo kokaliéno.
Kokaliéno yogledálo da yo gléva bélo lítsi.
Rádko, moré Rádko, béla Rádo
Da yo glévash bélo lítsi
Bélo lítsi, chérni yóchi
Chérni yóchi, ténki vézdi
Ténki vézdi, chórni yóchi
Chórni yóchi, sítno gerdántsi.
Kói gi glôda za ta i pláche. (2)
Rádo, moré Rádo, béla Rádo
Ti ímash, Rádo, bélo lítse.
Bélo lítsi, sítno gerdántsi. (2)





Ράντο, Ράντο, άσπρη Ράντο[
2:00]

Ράντο, μωρέ Ράντο, άσπρη Ράντο
Έχεις καθρέφτη κοκκάλινο
Κοκκάλινο καθρέφτη να κοιτάς το άσπρο σου πρόσωπο.
Ράντκο, μωρέ Ράντκο, άσπρη Ράντκο
Για να κοιτάς το άσπρο πρόσωπο
Άσπρο πρόσωπο, μαύρα μάτια
Μαύρα μάτια, λεπτά φρύδια
Λεπτά φρύδια, μαύρα μάτια
Μαύρα μάτια, λεπτά γκερντάνια.
Όποιος τα βλέπει να κλαίει
Ράντο, μωρέ Ράντο, άσπρη Ράντο
Έχεις, Ράντο, άσπρο πρόσωπο
Άσπρο πρόσωπο, λεπτά γκερντάνια.


21. Momá ye mómo rodíla

Momá ye mómo rodíla
F’ yélenko mendíl povíla
Léltvo mo lûlko storíla
Áni mi, néni deténtsi. (2)
Dobré bubáyka da náydeme (2)
Ánimi néni deténtsi.



Κορίτσι κορίτσι γέννησε [0:57] Νανούρισμα

Κορίτσι κορίτσι γέννησε
Σε βυσσινί μαντήλα το τύλιξε
Πλαγιαστή κούνια του έφτιαξε
Νάνι μου, νάνι, παιδάκι.
Καλά τον πατέρα να βρούμε
Νάνι μου, νάνι, παιδάκι.




22. Kukavíchkana kukóva

Kukavíchkana kukóva
f’ náshono dólnyo gradíno (2)
Νa chervénono kalíno.
Ízlezi, máyko póslushay
Κakóf mi habér kázova. (2)
I li so bólan da lézhom. (2)
I li so bólni da glôdam.
- Sîinele, sîine máychile (2)
Ni ti mi bólan da lézhish
Ni ti mi bólni da glôdash.
Yútre shte haskér da ídesh (2)
Dovléti hizmét da vórshish (2)
Moskófu karshí da stóyesh.


Ο κούκος λαλεί
[1:58] τραγούδι ιστορικό για στρατιωτική επιστράτευση

Ο μικρός κούκος λαλεί
Στη δικιά μας κάτω αυλή
Πάνω στην κόκκινη ροδιά.
Βγες, μάνα, και άκουσε
Τι νέα μου λέει.
Μήπως άρρωστος θα πέσω
Ή μήπως άρρωστους θα κοιτάζω;
- Γιε μου, της μανούλας σου γιε
Δεν πρόκειται να αρρωστήσεις
Δεν πρόκειται άρρωστους να κοιτάξεις
Αύριο φαντάρος θα πας
Στο κράτος υπηρεσία να κάνεις.
Στους Μοσχοβίτες ενάντια να σταθείς.



23. Béla sam béla yunáche

Béla sam béla, yunáche
Vrítsom dünyó so yogréla (2)
Yedin beshekerlík yostána (2)
Tóy, tóy níshte she yostána.
Yem béshe móglo yo tóynal
Táy tóy níshte she yostána.
Móglono nísto ni iméshe
Yod yénno váklo kópile. (2)
Sas yennó rúso vóykoli.
Sas yennó rúso devóyko
Sítne tsalgîye tsénkao (2)
Tsalgîye kána dúmo i dúmeshi:
- Pristípai béla Gélsumoi
Prigríbai béla Gélsumo.
Yasáno yóchi gúreu
Mehméti so vre i lítse mínéshï.
Yasáno yóchi gúrelu
Mehméti so vre i lítse míneshï.
Pristrípai béla Gelsúm
I prigríbai po bor, vre Gelsúm.
Yasánko yóchi górelu
Mehméti so vre i lítse míneshï.


Άσπρη είμαι, άσπρη παλικάρι
[5:00]

Άσπρη είμαι, άσπρη παλικάρι
Όλο τον κόσμο έχω φωτίσει
Μία ελεύθερη έμεινα
Aυτός δε θέλει να μείνει
Ήταν κι αυτός στην ομίχλη χαμένος
Aυτός δε θέλει να μείνει
Στην ομίχλη τίποτα δεν είχε
Παρά ένα μαυρομάτικο αγόρι
Με μια ξανθιά κοπελίτσα
Με μια ξανθιά κοπέλα
Λεπτούς δίσκους του πικ απ παίζανε
Κι οι δίσκοι μια κουβέντα έλεγαν:
- Προχώρα άσπρη Γκιουλσούμ
Βιάσου άσπρη Γκιουλσούμ.
Tου Χασάν τα μάτια καίγανε
Του Μεμέτ το πρόσωπο αλλάζε όψη
Tου Χασάν τα μάτια καίγανε
Του Μεμέτ το πρόσωπο άλλαζε όψη.
Περπάτα άσπρη Γκιουλσούμ
Κάνε πιο γρήγορα, βρε Γκιουλσούμ
Tου Χασάν τα μάτια καίγανε
Του Μεμέτ το πρόσωπο αλλάζε όψη.




24. Predinéyte. mómkï, predinéyte

-Predinéyte mómkï, predinéyte
Da yozhéne máyko kambúru*
Kómu le kómu, máyka, da yo dadéme?
Da yo dadéme, máyka, yofchárïne.
- Yói le le, máyko, nishtám go
To mu sa mlógo kózini(2)
Kúchetana móeso, máyko, gróznï.

- Predinéyte mómkï, predinéyte
Da yozhéne máyko kambúru.
Kómu le kómu, máyka, da yo dadéme?
- Da yo dadéme, máyka, hojéne
- Yói le le, máyko, nishtám go
Yo zhána rûkat na minaróno visótse
Dichána móe so, máyko, kríve yod nísko.

- Predinéyte, mómkï, predinéyte
Da yo zhéne máyko kambúru
Yói le le, máyko, kambúru
Da yo zhóne, máyka, kambúru
Kómu le kómu, máyka, da yo dadéme?
Da yo dadéme, máyka, bála balajíene.
- Yói le le, máyko, zagórsham
Tóy da me tsénka, máyko, ya da mo yégro.
Yói le le, máyko, yói le le
Zémi go shom , máyko, zémi go shom.

* kambúru: έτσι ονομάζονταν το τσεμπέρι που τυλίγονταν στο πρόσωπο της νύφης αφήνοντας ένα άνοιγμα για τα μάτια σε σχήμα τριγώνου



Γνέθετε, κοριτσάκια, γνέθετε
[1:51]


Γνέθετε, κοριτσάκια, γνέθετε
Για να σας παντρέψει η μάνα σας με νυφικό πέπλο
Ποιον, μωρέ, ποιον, μάνα, να της δώσουμε;
Να της δώσουμε, μάνα, τον τσοπάνη.
- Όι λε λε, μάνα, δεν τον θέλω
Αυτός έχει πολλά κατσίκια
Τα σκυλιά τιου, μάνα, είναι άγρια.

- Γνέθετε, κοριτσάκια, γνέθετε
Για να σας παντρέψει η μάνα σας με νυφικό πέπλο
Ποιον, μωρέ, ποιον μάνα να της δώσουμε;
- Να της δώσουμε, μάνα, το χότζα.
- Όι λε λε, μάνα, δεν τον θέλω
Αυτόν που φωνάζει στο μιναρέ ψηλά
Τα παιδιά, μάνα, κοροϊδεύουν από κάτω.

- Γνέθετε, κοριτσάκια, γνέθετε
Για να σας παντρέψει η μάνα σας με νυφικό πέπλο
Όι λε λε, μάνα, νυφικό πέπλο
Για να σας παντρέψει η μάνα σας με νυφικό πέπλο
Ποιον, μωρέ, ποιον μάνα νατης δώσουμε;
Να πάρετε, μάνα, το μπαγλαματζή
- Όι λε λε, μάνα, καίγομαι
Αυτός να μου παίζει , μάνα, εγώ να του χορεύω
Όι λε λε, μάνα, όι λε λε
Θα τον πάρω, μάνα, θα τον πάρω.



To cd «Τραγούδια και σκοποί των Πομάκων της Θράκης – Από τα Κιμμέρια και τα Άσκυρα Ν.Ξάνθης» κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2005 από το Πολιτιστικό Αναπτυξιακό Κέντρο Θράκης.